بعد از وفات حافظ روزى سلطان يعقوب ديوان او را از براى تفأل درخواست كرد. نجم الدين بازهم زبان به اعتراض گشوده كه اين تفأل ها بى ثمر و اگرچه اين ديوان را لسان الغيب هم گويند، ليكن هيچ وقت از تفأل راه به غيب نتوان برد. پس سلطان به نيّت او تفأل كرده و به همين شعر تصادف نمودند:

«در تنگناى حيرتم از نخوت رقيب *** يارب مباد آنكه گدا معتبر شود»

پس سلطان ديوان را بر سر نجم الدين زده و مى گويد كه ديدى كرامت حافظ را؟

بارى، از اين گونه مناسبات در تفأل هاى ديوان حافظ بسيار و خودش قلندرى مسلك و از ارتباط با اكابر متنفّر و قناعت به نان خشك را مايه شرف خود دانسته و گنج عزّت را در گوشه عزلت يافته و سر مباهات به اوج فلك رساندى. بالجمله در ٧٢٠هجرى متولّد و در ٧٩١ وفات يافت، چنانچه اين بيت كاشف از آن است:

«چو در خاك مصلّى دفن گرديد *** بود تاريخ او خاك مصلّى»

و يا در ٧٩٢ رحلت نمود، چنانچه در اين شعر ناطق است:

«به سال با و صاد و ذال ابجد *** ز روز هجرت ميمون احمد

به سوى جنّت اعلى روان شد *** فريد عهد شمس الدين محمد».

حافظ اجساد ـ قطران و موميا.

حافظ اطفال ---> فرفيون.

حافظ كافور ـفلفل.

حافظ موتى ـقطران.

حافظ نحل ـ فرفيون[ر.م] و قرصعنه[ر.م].

حافظه ـ (ر) و لغتاً و اصطلاحاً معروف و معنى اصطلاحى آن را به پارسى«ياد» و «ياده» و «بر» و «برم»گويند.(عر)

حافظيّه ---> معتزله و هفت تنان.

حاقّ ـ ]حقيقت امر و مغز آن و وسط و ميان چيزى(لغت نامه دهخدا)[.(عر)

حاقّ اتّصال ـ در اصطلاح علم احكام نجوم، داير و در ضمن «اتّصال» نگارش داديم.

حاكم ـ (ر.ف) و به پارسى «مرزبان» و «تكسين»گويند. (عر)

حال ـ به عربى، زمان حاضر و صفت شخص و در معنى اصطلاح دستورى آن، رجوع به نمايش بيستوپنجم از نگارش اوّل از آيين سيّم مقدّمه نمايند.

حالبى ـ ]اطراطيقوس و بوبونيون و اين دوا بدين نام ناميده شده زيرا ورم حالب را ضماداً و تعليقاً درمان كند(لغت نامه دهخدا)[.

حالت ـ (ر.ف) و به پارسى «جاور» و «كنونه»] گويند[. (عر)

حالوما ـ سرخ مرد[ر.م].

حالى ـ ]به زيور آراسته و فى الفور و اكنون(لغت نامه دهخدا)[.

حام ـ پسر سيّمين حضرت نوح(عليه السلام) و يا پسر يافث ابن نوح كه ٥٠٠ سال زندگانى كرده و با اولاد و احفاد و منسوبين خود از عراق عرب به جانب مصر و حبش [اتيوپى ] مهاجرت نمود.

حامات ـ نام شهرى است در جزيره قبريس.

حامل ـ به عربى، معروف است.

حامل رأس الغول ---> رأس الغول.

حانوت ـ ]ميخانه و دكان(لغت نامه دهخدا)[.

حاوه ---> ثريّا.

حايط ـ حائط[ر.م] است.

حايطيّه ـ حائطيّه[ر.م].