جى نگر ـ شهرى است دلگشا از اقليم دويّم كه راجه جى سنك در عهد محمّدشاه هندى دهمين پادشاه تيمورى هند در قرن ١٢هـ آن را به شكل شطرنج احداث كرده و ١٢ در ١٢خانه ساخته و جى نگر نام نهاد كه «نگر»(بر وزن مگر) به معنى شهر است و ١٢٠٠٠خانه در آن به اتمام رسانيد و دولتى كه در مدّت ٣٠٠٠ سال از آبا و اجداد در خاندانشان جمع شده بود در ظرف ٣٠ سال در تعمير و توسيع اين شهر صرف كرده و چنان شهرى برآورد كه ديده روزگار مانند آن را نديده. جميعِ ديوار و كوچه و بازار و عماراتش برابر و ابواب خانه ها و دكاكين و دروازه ها محاذى و مقابل يكديگر و بيشتر اهالى آن هندوان و قليلى مسلمان و در آنجا هيچ ذى روح را نكشته و جانورى را آزار و اذيت ننمايند حتّى مار و عقرب را نيز نكشند و ازاين رو وحشيان صحرا ومرغان هوا با اهالى آن مأنوس و از نعمت ايشان برخوردارند.

جينور; جينهور ـ (چو بى خبر و كينه گر) پل صراط.

جيواد ـ (چو حيوان) ورع و تقوى و پرهيزكارى.

جيوه ـ يا سيماب; كه به عربى «زيبق» و به فرانسه «مركور»(Mercure) و به لاتينى«مركوريوس» (Mercurus) و در اصطلاح اكسيريان «ابوالأرواح» و «امّ الأجساد» گفته و گاه است كه «آب» و «آبق» و «حى الماء» و «ناقد» و «سحاب النور» و «رجراج» و «زاووق» و «روحانى» و «آبك» و «روح» و «عبد» و «بنده» و «طيّار» و «پرنده» و «زمزم» و «ژيوه» و «فرّار» و «گريزنده» و «عطارد» و «ستاره» و «اصل» و «جوهر» هم گويند، فلزى است معروف و همين يك فلز است كه در حرارت متعارفى مايع و متبخّر و بى بو و بى طعم و رنگ آن سفيدِ نقره اى و فى الجمله مايل به آبى و ازاين رو به يونانى «اودرآرگوروس» مى نامند كه در زبان يونانى «اودر» به معنى آب و «آرگوروس» به معنى نقره است. پس معنى تحت اللّفظ آن نقره مايع مى باشد. و اين فلز جامد نگردد مگر در ٤٠ درجه زير صفر بلكه اگر آن را در تحت برودتى از ٣٠ تا ٤٠ درجه آرند، جامد گشته و قابل چكش خوردن مى گردد و به نوشته بعضى از ارباب فن، در ٢١ ٤٥ برودت صُلب و منجمد گرديده و كشتى بانان كه به كشف امريكا و قطب شمالى مسافرت داشتند، آن را به عوض گلوله سربى به تفنگ مى انداختند و ازآن رو كه ثقلت آن نسبت به ساير فلزّات غير از طلا بيشتر و ١٣برابر سنگينى آب است، اگر آهن و سرب و مانند آنها را بر روى آن گذارند به همان حالت مانده و بر ته آن نرود و بالجمله در ٣٥٠ يا ٣٦٠ درجه حرارت به غليان آمده و بخار گردد و بدين واسطه مى توان آن را تقطير و خالص نمود و با جميع فلزّات غير از آهن اختلاط و تركيب يافته و تمامى اقسام تركيبات آن را «ملغمه»آلياژ ناميده و بعضى از ملغمه هاى آن، خصوصاً ملغمه فِضّى نقره اى و ذَهَبى طلايى آن در