تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٠٨ - سوره القمر(٥٤) آيات ٥٠ تا ٥٥
پس آيا هيچ پند گيرنده هست تا از حال ايشان عبرت گيرد و اشياع در اصل لغت بمعنى اتباع است و تسميه ايشان بآن بجهة موافقت است بينهما در كفر و عناد و تكذيب انبيا وَ كُلُّ شَيْءٍ فَعَلُوهُ و هر چيزى كه كردهاند آن را كفار گذشته مكتوبست فِي الزُّبُرِ در نامههاى اعمال ايشان كه بدست حفظه نوشته شده يا جميع آنچه كردهاند مكتوبست برايشان در لوح محفوظ و بنا بر اين تسميه آن بزبر كه بمعنى مكاتب است باعتبار آنست كه اصل همه كتابها است اگر چه يك چيز است وَ كُلُّ صَغِيرٍ وَ كَبِيرٍ و هر خردى و بزرگى از افعال و اقوال كه از ايشان يا از جميع خلق اولين و آخرين صادر شده و خواهد شد مُسْتَطَرٌ نوشته شده است در لوح محفوظ و بر آن پاداش خواهند يافت يا هر صغير و كبير از ارزاق و اجال و حيات و ممات و غير آن مكتوبست در لوح و بعد از ذكر حالات كفار تبه روزگار بيان احوال مؤمنان پرهيزكار ميكند و ميگويد كه إِنَّ الْمُتَّقِينَ بدرستى كه پرهيزكاران از ترس روز قيامت فِي جَنَّاتٍ در بوستانها باشند كه مملو باشد از اشجار ميوهدار وَ نَهَرٍ و در جويهاى واسعه كه آب و شير و عسل و شراب در آن جارى باشد و ايراد انهار بصورت مفرد بجهة آنست كه نهر اسم جنس است و يا بجهة موافقت فواصل و بعضى آن را بمعنى سعت و ضيا تفسير نمودهاند مشتق از نهار يعنى متقيان در جنان باشند و در روشنى و فراخى مكان بر خلاف مشركان كه بضيق و ظلمت گذرانند در آتش سوزان و ديگر متقيان فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ در مجلس حق و مكان پسنديده باشند كه در آن لغو و اثم نباشد و حضرت امام جعفر صادق (ع) فرموده كه چون حق سبحانه آن مكان را بصدق وصف كرده است پس غير اهل صدق در آن مكان نخواهد بود و سلمى گفته كه آن مكانيست كه حق سبحانه در آنجا راست گرداند وعده كه باولياى خود كرده حاصل كه متقيان در آن مقام باشند عِنْدَ مَلِيكٍ نزد پادشاهى كه مبهمست امر او بر جميع افهام و عاجز از ادراك آن همه ظنون و اوهام مُقْتَدِرٍ صاحب اقتدار و توانايى بر همه چيزها بر وجهى كه هيچ شيء نيست كه در تحت ملك و قدرت او خارج باشد پس كدام منزلت اكرم و اعظم از منزلت ايشان باشد و اجل و اشمل از اين دو سعادت و شبهه نيست در آنكه مراد بقرب قرب مكانة است و منزلة نه قرب مكان و منزل پس مراد آنست كه اهل تقوى در كنف و جوار آفريدگار خود باشند بحيثيتى كه مستغرق غواشى رحمت و افضال جميله او باشند و صاحب بحر الحقايق فرمود كه مقعد صدق مقام وحدت ذاتيه است كه در مرتبه عنديه متحقق