تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٧١ - سوره الحديد(٥٧) آيات ١٠ تا ١٩
تُنْفِقُوا در آنكه نفقه نكنيد مالهاى خود را فِي سَبِيلِ اللَّهِ در راه خداى يعنى در آنچه سبب تقرب ميشود نزد او از حقوق واجبه و مندوبه وَ لِلَّهِ و حال آنكه مر خدايراست مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ميراث آسمانها و زمينها يعنى هر چه در آسمان و زمين است بعد از فناى اهالى همه آن بوى باز خواهد گشت و فى الحقيقة امروز نيز مر او راست و ليكن خلقان را در آن رخصت تصرف داده و بالاخره دست تصرف همه ايشان از آن كوتاه شد و باو سبحانه باز خواهد گشت در اينكلام ترغيب است باتفاق يعنى چون دانستيد كه اين اموال در دست شما باقى نخواهد ماند پس انفاق آن از حيثية آنكه مستخلف عوض و ثوابيست كه باقى خواهد ماند اولى و آخرى خواهد بود و بعد از امر بانفاق تبيين تفاوت مينمايد ميان منفقين باختلاف اقوال از سبق و قوت يقين و شدت حاجة مردمان بآن و از عكوس آن تا اختيار احسن و افضل آن كنند و ميفرمايد كه لا يَسْتَوِي برابر نيست مِنْكُمْ از شما اى اهل ايمان مَنْ أَنْفَقَ هر كه نفقه كند مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ پيش از فتح مكه كه قبل از عز اسلامست و قوت مسلمانان در عدد دو عدد و دخول مردمان در ديدن خانه خدا فوجا بعد فوج و پيش از قلت حاجت بقتال و بروايت شعبى مراد پيش از فتح حديبيه است وَ قاتَلَ و كارزار كند با دشمنان خدا با كسى كه انفاق نمايد و قتال كند بعد از فتح مكه كه مال بسيار خواهد بود و بانفاق و مقاتله چندان احتياج نخواهد افتاد و ذكر قتال در مقام بيان انفاق بجهة استطراد است و حذف قسيم من انفق بجهة دلالت ما بعد است بر آن اعنى قوله أُولئِكَ آن گروه متقيان و مقاتلان قبل از فتح يعنى سابقان از مهاجر و انصار كه حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله در شان ايشان فرموده كه
لو انفق احدكم مثل احد ذهبا ما بلغ مد أحدهم و لا نصفه
اگر انفاق كند يكى از شما مثل كوه احد طلا را نرسد بمرتبه انفاق يا يكى از سابقان مهاجر و انصار و نه نصف آن أَعْظَمُ دَرَجَةً بزرگترند از روى درجه و مرتبه مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا از آنان كه نفقه كنند مِنْ بَعْدُ پس از فتح مكه وَ قاتَلُوا و كارزار نمايند وَ كُلًّا و همه را كه نفقه ميكنند و قتال مىنمايند قبل از فتح و بعد از آن وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنى وعده داده است خداى مثوبت نيكو را كه بهشتست اما با تفاوت درجات وَ اللَّهُ و خداى بِما تَعْمَلُونَ بآنچه ميكنيد از انفاق و قتال بر وجه اخلاص يا ريا خَبِيرٌ داناست بظاهر و باطن آن و همه را بر وفق نيات آن جزا و سزا خواهد داد و بدانكه اين آيه با آنكه مطلق است و اصل