تحت اين عنوان گشوده شده است كه اگر يك سال مسلمانان بخواهند حج را تعطيل كنند بر حكومت اسلامى واجب است با زور آنها را به مكّه بفرستد. «١»
***
٤- تكليف گوشت‌هاى قربانى در عصر ما
از آيات فوق، به خوبى اين معنى استفاده مى‌شود كه: هدف از قربانى كردن علاوه بر جنبه‌هاى معنوى، روحانى و تقرب به درگاه خداوند، اين است كه گوشت آن به مصرف‌هاى لازم برسد، هم قربانى كننده از آن استفاده كند و هم قسمتى را به فقيران نيازمند برساند.
از سوى ديگر، تحريم اسراف در اسلام، چيزى نيست كه بر كسى پوشيده باشد؛ چرا كه قرآن و روايات اسلامى و دليل عقل آن را اثبات كرده است.
از مجموع اين سخن، چنين نتيجه مى‌گيريم: مسلمانان مجاز نيستند گوشت‌هاى قربانى را در سرزمين منى‌ بر روى زمين بيندازند، تا گنديده شود و يا در زير خاك‌ها مدفون كنند، و وجوب قربانى براى حجاج، دليل بر چنين عملى نمى‌تواند باشد، بلكه اگر نيازمندانى در آن روز و در آن سرزمين پيدا نشوند، بايد آن را به مناطق ديگر حمل كنند و به مصرف برسانند و اين است: مقتضاى جمع ميان ادله (دقت كنيد).
اما متأسفانه! در عصر و زمان ما، بسيارى از مسلمانان به حكم اول، عمل كرده، و حكم دوم را به دست فراموشى سپرده‌اند، و هر سال، هزاران هزار، قربانى كه گوشت‌هاى آنها مى‌تواند نيازمندى تغذيه گروه عظيمى از محرومان را تا مدتى طولانى بر طرف گرداند، در آن سرزمين مقدس به وضع بسيار زننده و نامطلوبى نابود مى‌شود، و تاكنون بسيارى از علماء،