كرده، مى‌گويد: «در پشت سر آنها تا روزى كه برانگيخته مى‌شوند برزخى وجود دارد» «وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى‌ يَوْمِ يُبْعَثُونَ».
***
نكته‌ها:
١- مخاطب در جمله «رب ارجعون» كيست؟
با توجه به اين كه كلمه «رَبِّ» مخفف «رَبِّى» به معنى «پروردگار من» مى‌باشد، آغاز اين جمله، نشان مى‌دهد مخاطب، خداوند متعال است، ولى از آنجا كه «ارجعون» (باز گردانيد مرا) به صيغه «جمع» آمده، مخاطب نمى‌تواند خدا باشد، و جمع اين دو تعبير در جمله فوق سؤال‌انگيز شده است.
جمعى از مفسران معتقدند: مخاطب خداوند است و ذكر صيغه جمع در اينجا به عنوان احترام و تعظيم است (از اين نظر كه هر بزرگى اطرافيانى دارد) در زبان فارسى ما نيز معمول است كه به مخاطب واحد، هنگام احترام «شما» مى‌گوئيم.
ولى با توجه به اين كه اين تعبير در زبان عربى، مخصوصاً در اعصار گذشته، رائج نبوده، و در قرآن نيز نمونه‌اى براى آن ديده نمى‌شود، ضعف اين تفسير روشن است. «١»
جمع ديگرى از مفسران گفته‌اند: مخاطب در واقع فرشتگان مرگ و قبض ارواحند، و گفتن كلمه «رَبِّ» يك نوع استغاثه به درگاه خدا مى‌باشد كه در سخنان روزمره ما نيز فراوان است كه: وقتى انسان در بحرانى سخت قرار