آزاد كرده است به جا آورند» «وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ».
«تَفَثَ» به گفته بسيارى از ارباب لغت و مفسران معروف، به معنى چرك، كثافت و زوائد بدن همچون ناخن و موهاى اضافى است و به گفته بعضى در اصل به چرك‌هاى زير ناخن و مانند آن گفته مى‌شود. «١»
گر چه، بعضى از ارباب لغت منكر وجود چنين ريشه‌اى در لغت عرب شده‌اند، ولى گفته‌اى را كه «راغب» در «مفردات» آورده كه: يك عرب بيابانى به مخاطب خود كه بسيار كثيف و آلوده بود گفت: ما أَتْفَثَكَ وَ أَدْرَنَكَ؟: «چقدر كثيف و آلوده‌اى»؟ دليل بر اين است كه اين واژه عربى است و ريشه در لغت عرب دارد.
در روايات اسلامى نيز كراراً اين جمله، به گرفتن ناخن، پاكيزه كردن بدن و كنار گذاشتن احرام تفسير شده است، و به تعبير ديگر، اين جمله اشاره به برنامه «تقصير» است كه از مناسك حج محسوب مى‌شود.
در بعضى از روايات نيز به «تراشيدن سر» كه يكى ديگر از طرق تقصير است تفسير شده.
در «كنز العرفان» از «ابن عباس» نقل شده كه در تفسير اين آيه مى‌گفت:
«منظور انجام تمام مناسك حج است». «٢»
ولى هيچگونه دليلى بر گفته «ابن عباس» در اينجا نداريم.
جالب اين كه: در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم: آن حضرت، جمله «ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ» را تفسير به ملاقات امام عليه السلام كرد، و هنگامى كه راوى توضيح خواست و اشاره به تفسير اين آيه در مورد گرفتن ناخن و مانند آن كرد، امام عليه السلام