تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٠
ربوبيت خداوند (رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ) كه مفهومش مالك مصلح است، هدفدار بودن جهان را مشخصتر مىسازد.
خلاصه اين كه در اين آيه، علاوه بر ذكر كلمه «اللَّه» كه خود اشاره اجمالى به تمام صفات كماليه خدا است، بر چهار صفت به طور صريح تكيه شده:
مالكيت و حاكميت خدا، سپس حقانيت وجود او، و ديگر عدم وجود شريك براى او، و سرانجام مقام ربوبيت، و اينها همه دليلى است بر اين كه او كارى بى هدف انجام نمىدهد، و دنيا و انسانها را عبث نيافريده است.
كلمه «عرش» چنان كه قبلًا هم اشاره كردهايم اشاره به مجموعه جهان هستى است كه در حقيقت تحت حكومت خداوند، محسوب مىشود (زيرا عرش در لغت به معنى تخت پايه بلند مخصوصاً تخت حكومت زمامداران است، و اين تعبير كنايهاى است از قلمرو حكومت پروردگار).
براى توضيح بيشتر درباره معنى «عرش» در قرآن مجيد به جلد ششم تفسير «نمونه»، صفحه ٢٠٤ به بعد، ذيل آيه ٥٤ سوره «اعراف» مراجعه فرمائيد.
و اما اين كه «عرش» توصيف به «كريم» شده است، به خاطر اين است كه:
واژه «كريم» در اصل، به معنى شريف، پرفايده و نيكو است و از آنجا كه عرش پروردگار داراى اين صفات است، توصيف به «كريم» شده است.
ذكر اين نكته نيز لازم است كه: توصيف به «كريم» مخصوص وجود عاقل مانند خداوند يا انسانها نيست، بلكه به غير آن نيز در لغت عرب گفته مىشود چنان كه در سوره «حج» ذيل آيه ٥٠ در مورد مؤمنان صالح مىخوانيم: لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَرِيْمٌ: «براى آنها آمرزش و روزى كريم (پر ارزش و پر بركت) است» و به طورى كه «راغب» در «مفردات» مىگويد: اين صفت در مورد نيكىهاى كوچك و كم اهميت گفته نمىشود، بلكه مخصوص مواردى است كه