تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٥
پرستش اقوام جاهلى قرار مىگرفت، و در اينجا «أوثان» توضيح كلمه «رجس» است كه قبلًا ذكر شده، به اين ترتيب، مىگويد: از پليدى اجتناب كنيد، بعد مىگويد: پليدى همان بتها هستند.
اين نكته نيز قابل توجه است كه: بت پرستان عصر جاهليت، خونهاى حيوانات قربانى را بر سر و روى بتهاشان مىريختند، و منظرهاى بسيار زشت، پليد و تنفر آميز پيدا مىكرد كه تعبير فوق، ممكن است اشاره به آن نيز باشد.
دستور دوم اين است: «از سخن باطل و بى اساس بپرهيزيد» «وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ».
***
نكته:
«قول زور» چيست؟
بعضى از مفسران اين را اشاره به كيفيت «لبيك» گفتن مشركان در مراسم حج در جاهليت دانستهاند، زيرا آنها «لبيك» را كه آئينه تمامنماى توحيد و يگانه پرستى است آنچنان تحريف كرده بودند كه مشتمل بر زنندهترين تعبيرات شرك آلود شده بود، مىگفتند: لَبَّيْكَ لا شَرِيْكَ لَكَ، الَّا شَرِيْكاً هُوَ لَكَ! تَمْلِكُهُ وَ ما مَلَكَ: «دعوتت را اجابت كرديم و به سويت آمديم، اى خدائى كه شريكى ندارى، جز شريكى كه مخصوص تو است، تو مالك او و هر چه او در اختيار دارد هستى».
اين جمله، مسلماً سخنى باطل و بيهوده بوده، و مصداق قول زور است كه در اصل، به معنى سخن دروغ، باطل و خارج از حدّ اعتدال مىباشد.
با اين حال، توجه آيه به اعمال مشركان در عصر جاهليت در مراسم حج، مانع از كلى بودن مفهوم آن كه پرهيز از هر گونه بت در هر شكل و صورت، و