تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٤
علاوه بر اين «جلسات شبنشينى تشكيل مىداديد و از پيامبر، قرآن و مؤمنان بدگوئى مىنموديد» «سامِراً تَهْجُرُونَ».
«سامراً» از ماده «سمر» (بر وزن ثمر) به معنى گفتگوهاى شبابه است.
بعضى از مفسران گفتهاند: معنى اصلى اين ماده «سايه ماه در شب» است كه تاريكى و سفيدى در آن آميخته شده.
و از آنجا كه گفتگوهاى شبانه گاه در سايه ماهتاب انجام مىشود- چنان كه نقل كردهاند مشركان عرب شبهاى ماهتابى در اطراف كعبه جمع مىشدند و بر ضد پيامبر صلى الله عليه و آله سخن مىگفتند- اين واژه در مورد آن به كار رفته، و اگر مىبينيم به افراد گندمگون و يا خود گندم، «سمراء» گفته مىشود به خاطر آن است كه سفيدى آن با كمى تيرگى آميخته شده است.
«تَهْجُرُونَ» از ماده «هجر» (بر وزن فجر) در اصل، به معنى دورى كردن و جدائى است، سپس به معنى هذيان گفتن مريض نيز آمده؛ چرا كه سخنانش در آن حالت ناخوش آيند و دور كننده است و نيز «هجر» (بر وزن كفر) به معنى فحش و ناسزا است كه آن نيز مايه دورى و جدائى است.
در آيه فوق، همين معنى اخير منظور است يعنى شبها تا مدت طولانى بيدار مىمانيد، همچون بيماران هذيان مىگوئيد و فحش و ناسزا مىدهيد.
و اين راه و رسم افراد بى منطق و در عين حال ضعيف و زبون است، به جاى اين كه روز روشن با شهامت، بر منطق و دليل تكيه كنند، شبهاى تاريك كه چشم مردم در خواب است را انتخاب كرده و براى پيشبرد اهداف شوم يا تسكين ناراحتىهاى درون و گشودن عقدهها به ناسزاگوئى مىپردازند.
قرآن مىگويد: مايه بدبختى شما و عذاب دردناك الهى اين بود كه: شما نه شهامت پذيرش حق داشتيد، نه متواضعانه در برابر آيات خدا زانو مىزديد، و نه