انجام مى‌دهند» «وَ لَهُمْ أَعْمالٌ مِنْ دُونِ ذلِكَ هُمْ لَها عامِلُونَ».
مفسران براى جمله «لَهُمْ أَعْمالٌ مِنْ دُونِ ذلِكَ» تفسيرهاى گوناگونى گفته‌اند:
بعضى آن را اشاره به اعمال خلاف و زشتى مى‌دانند كه به خاطر جهل و نادانى از آنها سر مى‌زند (بنابراين، «ذلك» اشاره به جهل آنها است) و اعمال، اشاره به گناهانى است كه از آنها از اين رهگذر سر مى‌زند.
بعضى ديگر گفته‌اند: منظور اين است: آنها علاوه بر كفر عقيدتى از نظر عمل نيز آلودگى فراوان دارند.
و بالاخره بعضى احتمال داده‌اند: منظور اين است: برنامه اين كافران با برنامه مؤمنان به كلى از هم جدا است، و دو خط مختلف را تعقيب مى‌كند.
اين تفسيرها در نهايت، با هم منافاتى نداشته، قابل جمعند، آنچه بايد به آن توجه داشت اين است كه: سر چشمه اعمال ننگين آنان، همان قرار گرفتن قلب‌هايشان در «غمره» و فرو رفتن در جهل و نادانى است.
***
اما آنها در اين غفلت و بيخبرى همچنان باقى مى‌مانند «تا روزى كه مترفين را (آنان كه غرق ناز و نعمتند) در چنگال عذاب گرفتار سازيم، در اين هنگام نعره استغاثه آميز آنها همچون نعره وحوش بيابان برمى‌خيزد» و از سنگينى عذاب و مجازات دردناك الهى ناله سر مى‌دهند «حَتَّى إِذا أَخَذْنا مُتْرَفِيهِمْ بِالْعَذابِ إِذا هُمْ يَجْأَرُونَ».
***
اما به آنها خطاب مى‌شود: «فرياد نكنيد و ناله نزنيد كه شما امروز از ناحيه ما يارى نخواهيد شد»! «لا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ إِنَّكُمْ مِنَّا لا تُنْصَرُونَ».
ذكر خصوص «مترفين» در اينجا با اين كه گنهكاران منحصر به آنها نيستند يا