تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٩
مرگ و نيستى، سكون و سكوت مىباشد، ظلمت، كانون وحشت و نفرت است، ظلمت، همراه با سردى و افسردگى است، و چنين است حال كسانى كه نور ايمان را از دست مىدهند و در ظلمت كفر فرو مىروند.
٤١ أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الأَرْضِ وَ الطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِما يَفْعَلُونَ
٤٢ وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ
ترجمه:
٤١- آيا نديدى تمام آنان كه در آسمانها و زمينند براى خدا تسبيح مىكنند، و پرندگان به هنگامى كه بر فراز آسمان بال گستردهاند؟! هر يك از آنها نماز و تسبيح خود را مىداند؛ و خداوند به آنچه انجام مىدهند داناست!
٤٢- و از براى خداست حكومت و مالكيت آسمانها و زمين؛ و بازگشت (همه) به سوى اوست!
تفسير:
همه تسبيحگوى او هستند
در آيات گذشته سخن از نور خدا، نور هدايت و ايمان و ظلمات متراكم كفر و ضلالت بود، و در آيات مورد بحث، از دلائل توحيد كه نشانههاى انوار الهى و اسباب هدايت است، سخن مىگويد:
نخست روى سخن را به پيامبر صلى الله عليه و آله كرده، مىگويد: «آيا نديدى كه تمام كسانى كه در آسمانها و زمين هستند، براى خدا تسبيح مىكنند»؟! «أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُسَبِّحُ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الأَرْضِ».
«و پرندگان در حالى كه بالها را بر فراز آسمان گستردهاند مشغول تسبيح او هستند»؟! «وَ الطَّيْرُ صَافَّاتٍ».