همچنين دلائل عقلى كه براى اثبات تجرد روح و بقاى آن بعد از فناى جسم در دست داريم، خود دليل ديگرى بر اثبات جهان برزخ است (دقت كنيد).
***
٦- ترسيمى از عالم برزخ
اگر از شاخ و برگ‌ها صرف نظر كنيم، در ميان علماى اسلام، در مورد مسأله برزخ، عذاب و نعمت در اين عالم اتفاق نظر وجود دارد، و علماى شيعه و اهل سنت در اين امر متفقند، جز اندكى كه قابل ملاحظه نيستند.
دليل اين اتفاق نظر نيز روشن است؛ زيرا وجود جهان برزخ و نعمت و عذاب آن همان گونه كه گفتيم صريحاً در آيات قرآن مجيد آمده است.
در مورد شهيدان قرآن با صراحت مى‌گويد: نبايد تصور كرد كه آنها مردگانند آنها زنده‌اند و نزد پروردگارشان نعمت و روزى مى‌گيرند و از آنچه خدا به آنها داده است خوشحالند و حتى به بازماندگان بشارت مى‌دهند كه آنها غم و اندوهى ندارند. «١»
نه تنها اين دسته از نيكوكاران متنعمند، كه گروهى از بدترين طاغيان و مجرمان نيز در عذابند چنان كه درباره معذب بودن آل فرعون بعد از مرگ و قبل از قيام قيامت، قبلًا اشاره كرديم. «٢»
و روايات نيز چنان كه دانستيم در منابع اسلامى در حدّ تواتر است.
بنابراين، اصل وجود عالم برزخ جاى بحث نيست، مهم آن است كه: بدانيم زندگى برزخى چگونه است؟ كه در اينجا تصويرهاى مختلفى ذكر شده است كه روشن‌ترين آنها آن است كه: روح انسان بعد از پايان زندگى اين جهان، در اجساد لطيفى قرار مى‌گيرد كه از بسيارى از عوارضِ اين ماده كثيف بر كنار است،