تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٥
٢- خداوند به چه كسانى وعده يارى داده است؟
اين تصور اشتباه است كه وعده پيروزى و يارى خدا و دفاع از مؤمنان كه در آيات فوق و ساير آيات قرآن آمده است، خارج از سنت آفرينش و قوانين حيات مىباشد، چنين نيست، اين وعده را خداوند تنها به كسانى داده است كه: تمام نيروهاى خود را بسيج كنند، و با همه توان به ميدان آيند، و لذا در تعبير آيات فوق مىخوانيم: «لَوْ لا دَفَعَ اللَّهُ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ».
بنابراين، دفع ظالمان را خدا تنها با نيروهاى غيبى و قدرت صاعقه و زلزله (جز در موارد استثنائى) نمىكند، بلكه به وسيله مؤمنان راستين شرّ آنها را دفع مىنمايد، تنها چنين كسانى را زير پوشش حمايت خود قرار مىدهد.
بنابراين، وعدههاى الهى نه تنها نبايد سبب سستى و برداشتن بار مسئوليت از دوش شود، بلكه بايد موجب تحرك بيشتر و فعاليت دامنهدارتر گردد، و البته در اين صورت، پيروزى از ناحيه خدا تضمين شده است.
و نيز ياد آورى مىشود: اين گروه از مؤمنان تنها قبل از پيروزى به در خانه خدا نمىروند، بلكه بعد از پيروزى هم به مقتضاى: «الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ ...» نيز رابطه خود را با او همچنان محكم مىدارند، و پيروزى بر دشمن را وسيلهاى براى نشر حق و عدالت و فضيلت قرار مىدهند.
در بعضى از روايات اسلامى آيه فوق به حضرت مهدى عليه السلام و يارانش، يا آل محمد صلى الله عليه و آله به طور عموم، تفسير شده است، چنان كه در حديثى از امام باقر عليه السلام مىخوانيم كه در تفسير آيه «الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الأَرْضِ ...» فرمود: اين آيه تا آخر از آن «آل محمّد و مهدى و ياران او» است:
يَمْلِكُهُمُ اللَّهُ مَشارِقَ الأَرْضِ وَ مَغارِبَها، وَ يُظْهِرُ الدِّيْنَ، وَ يُمِيْتُ اللَّهُ بِهِ وَ بِأَصْحابِهِ الْبِدَعَ وَ الْباطِلَ، كَما أَماتَ الشُّقاةُ الْحَقَّ، حَتّى لا يُرى أَيْنَ الظُّلْمُ، وَ