عين اين كه خالص‌ترين و عميق‌ترين عبادات را عرضه مى‌كند، مؤثرترين وسيله براى پيشبرد اهداف سياسى اسلام است.
روح عبادت، توجه به خدا، و روح سياست، توجه به خلق خدا است، اين دو در حج آنچنان به هم آميخته‌اند كه تار و پود يك پارچه!.
حج عامل مؤثرى براى وحدت صفوف مسلمانان است.
حج عامل مبارزه با تعصبات ملى و نژاد پرستى و محدود شدن در حصار مرزهاى جغرافيائى است.
حج وسيله‌اى است براى شكستن سانسورها و از بين بردن خفقان‌هاى نظام‌هاى ظالمانه‌اى كه در كشورهاى اسلامى حكم‌فرما مى‌شود.
حج وسيله‌اى است براى انتقال اخبار سياسى كشورهاى اسلامى از هر نقطه به نقطه ديگر.
و بالاخره حج، عامل مؤثرى است براى شكستن زنجيرهاى اسارت و استعمار و آزاد ساختن مسلمين.
و به همين دليل، در آن ايام كه حاكمان جبار همچون بنى اميه و بنى عباس بر سرزمين‌هاى مقدس اسلامى حكومت مى‌كردند، و هر گونه تماس ميان قشرهاى مسلمان را زير نظر مى‌گرفتند، تا هر حركت آزادى‌بخش را سركوب كنند، فرا رسيدن موسم حج دريچه‌اى بود، به سوى آزادى و تماس قشرهاى جامعه بزرگ اسلامى با يكديگر و طرح مسائل مختلف سياسى.
روى همين جهت، امير مؤمنان على عليه السلام به هنگامى كه فلسفه فرائض و عبادات را مى‌شمرد، درباره حج مى‌گويد: الْحَجُّ تَقْوِيَةٌ لِلْدِّيْنِ: «خداوند مراسم حج را براى تقويت آئين اسلام تشريع كرد». «١»