تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٦
همين است.
و به هر حال، قول به تحريم در ميان فقهاى شيعه و اهل تسنن، طرفداران زيادى ندارد. «١»
اين معنى نيز مسلّم است كه: هيچ كس حق ندارد به عنوان متولى خانه خدا يا عناوين ديگر، كمترين مزاحمتى براى زائر اين خانه ايجاد كند، و يا آن را به يك پايگاه اختصاصى براى تبليغات و برنامههاى خود تبديل نمايد.
***
٤- منظور از مسجد الحرام در اين آيه چيست؟
بعضى گفتهاند: منظور همان ظاهر آن است، يعنى خانه كعبه و كل مسجد الحرام، ولى بعضى آن را اشاره به «تمام مكّه» مىدانند، و آيه اول سوره «اسراء» را كه درباره معراج پيامبر صلى الله عليه و آله است دليل بر آن مىدانند؛ زيرا در اين آيه تصريح شده كه آغاز معراج از مسجد الحرام بود، در حالى كه تاريخ مىگويد: از «خانه خديجه» يا «شعب ابيطالب» يا «خانه ام هانى» بوده است، معلوم مىشود، منظور از مسجد الحرام كل «مكّه» است. «٢»
ولى از آنجا كه شروع معراج پيامبر صلى الله عليه و آله از بيرون مسجد الحرام مسلّم نيست، و احتمال دارد كه: از خود مسجد، صورت گرفته باشد، ما دليلى نداريم كه آيه مورد بحث را از ظاهرش بازگردانيم، بنابراين، موضوع بحث در اين آيه خود مسجد الحرام است.
و اگر در روايات فوق خوانديم كه به همين آيه، براى مساوات مردم در خانههاى «مكّه» استدلال شده است، به خاطر اين است كه: حكم مزبور ظاهراً