در اين كه: منظور از باباً ذا عَذابٍ شَدِيدٍ: «درى از عذاب دردناك» چيست؟
در ميان مفسران گفتگو است:
بسيارى آن را مرگ، سپس عذاب و كيفر قيامت دانسته‌اند.
بعضى ديگر آن را اشاره به قحطى شديدى دانسته‌اند كه به نفرين پيامبر صلى الله عليه و آله چند سال دامان مشركان را گرفت، تا آنجا كه مواد غذائى به كلى ناياب شد، و مجبور به خوردن اشيائى شدند كه در حال عادى هيچ كس حاضر به خوردن آنها نيست.
بعضى ديگر آن را اشاره به كيفر دردناكى مى‌دانند كه در زير ضربات شمشير رزمندگان اسلام در ميدان «بدر» بر سر آنان فرود آمد.
اين احتمال، نيز وجود دارد كه: اين آيه اشاره به گروه خاصى نباشد بلكه يك قانون كلى و همگانى را درباره كيفرهاى الهى بازگو مى‌كند، كه آغازش رحمت است، و سپس گوشمالى‌ها و كيفرهاى تربيتى، و سر انجام عذاب استيصال و مجازات نابود كننده. «١»
***
قرآن بعد از اين بيان، از طريق ديگر وارد مى‌شود و به ذكر نعمت‌هاى الهى براى تحريك حس شكرگزارى آنها پرداخته، مى‌گويد: «او كسى است كه براى شما گوش و چشم و قلب (عقل) ايجاد كرد، اما كمتر شكر او را به جا مى‌آوريد» «وَ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الأَبْصارَ وَ الأَفْئِدَةَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ».
تكيه بر اين سه نعمت (گوش، چشم و عقل) به خاطر آن است كه: ابزار اصلى شناخت انسان، اين سه مى‌باشد، مسائل حسى را غالباً از طريق چشم و گوش درك مى‌كند، و مسائل غير حسى را به وسيله نيروى عقل.