٢- توجه به كارهاى پراكنده و مختلف، معمولًا مانع تمركز حواس است و هر قدر انسان، توفيق پيدا كند كه مشغله‌هاى مشوش و پراكنده را كم كند، به حضور قلب در عبادات خود كمك كرده است.
٣- انتخاب محل و مكان نماز و ساير عبادات نيز، در اين امر، اثر دارد، به همين دليل، نماز خواندن در برابر اشياء و چيزهائى كه ذهن انسان را به خود مشغول مى‌دارد، مكروه است.
و همچنين، در برابر درهاى باز و محل عبور و مرور مردم، در مقابل آئينه و عكس و مانند اينها.
به همين دليل، معابد مسلمين هر قدر ساده‌تر، خالى از زرق و برق و تشريفات باشد، بهتر است؛ چرا كه به حضور قلب كمك مى‌كند.
٤- پرهيز از گناه نيز عامل مؤثرى است؛ زيرا گناه قلب را از خدا دور مى‌سازد، و از حضور قلب مى‌كاهد.
٥- آشنائى به معنى نماز و فلسفه افعال و اذكار آن، عامل مؤثر ديگرى است.
٦- انجام مستحبات نماز و آداب مخصوص آن چه در مقدمات و چه در اصل نماز نيز كمك مؤثرى به اين امر مى‌كند.
٧- از همه اينها گذشته، اين كار، مانند هر كار ديگر نياز به مراقبت، تمرين، استمرار و پى‌گيرى دارد، بسيار مى‌شود كه در آغاز انسان در تمام نماز يك لحظه كوتاه قدرت تمركز فكر پيدا مى‌كند، اما با ادامه اين كار، و پى‌گيرى و تداوم، آنچنان قدرت نفس پيدا مى‌كند كه مى‌تواند به هنگام نماز دريچه‌هاى فكر خود را بر غير معبود مطلقاً ببندد! (دقت كنيد).
***