بدون شك، «حق جهاد» نيز معنى وسيعى دارد كه از نظر كيفيت و كميت، مكان و زمان و ساير جهات، همه را شامل مى‌شود، اما از آنجا كه مرحله «اخلاص» سخت‌ترين مرحله در جهاد نفس است، روى اين مرحله تكيه كرده است؛ چرا كه نفوذ افكار و انگيزه‌هاى غير الهى در قلب و اعمال انسان آن قدر مخفى، باريك و پنهان است كه جز بندگان خاص خدا از آن رهائى نمى‌يابند!.
در حقيقت، قرآن مجيد در اين پنج دستور، از مراحل ساده شروع كرده و به آخرين و برترين مراحل عبوديت مى‌رساند:
نخست، سخن از ركوع، سپس برتر از آن سخن از سجود، بعد عبادت به طور كلى، و آن گاه انجام كارهاى نيك اعم از عبادات و غير عبادات، و در آخرين مرحله سخن از جهاد و تلاش و كوشش فردى و جمعى در بخش درون و برون، كردار و گفتار و اخلاق و نيت به ميان آورده است.
و اين دستور جامعى است كه فلاح و رستگارى بدون شك در دنبال آن خواهد بود.
و از آنجا كه ممكن است اين تصور پيدا شود، اين همه دستورات سنگين كه هر يك از ديگرى جامع‌تر و وسيع‌تر است چگونه بر دوش ما بندگان ضعيف قرار داده شده است؟ در جمله‌هاى بعد، تعبيرات گوناگونى دارد كه نشان مى‌دهد: اينها دليل لطف الهى نسبت به شما است و نشانه عظمت، مقام و شخصيت شما مؤمنان در پيشگاه او است.
در نخستين تعبير مى‌فرمايد: «او شما را برگزيد» «هُوَ اجْتَباكُمْ».
اگر برگزيدگان خدا نبوديد اين مسئوليت‌ها بر دوش شما گذارده نمى‌شد.
و در تعبير بعد مى‌فرمايد: «او كار سنگين و شاقى در دين بر شما نگذارده است» «وَ ما جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ».