نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٤٥ - فصل دوم نماز و برخى از مباحث آن

متواتر و مقبول همگان است، آمده كه «نماز جز به فاتحة الكتاب نيست» و نيز فرموده: «كسى كه فاتحة الكتاب را نخواند نمازى بجاى نياورده است»[١] ٩- اماميه‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ را آيه‌اى از هر سوره مى‌دانند. ابو حنيفه و مالك چنين باورى ندارند و حتى مالك قرائت آن را در نماز مكروه دانسته است‌[٢].

سخن هر دو تن باطل است زيرا، علم ضرورى متواتر داريم كه‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ آيه است و از پيامبر روايت شده كه سوره حمد تا نستعين پنج آيه است‌[٣].

١٠- اماميه بر آنند كه گفتن «آمين» نماز را باطل مى‌كند. ولى فقهاى چهارگانه سنى با آن مخالفت كرده‌اند[٤].

رأى سنيان وجهى ندارد زيرا به گفته پيامبر كه ميان اهل علم مشهور است «در نماز هيچ كلامى از آدميان شايسته نيست.»[٥] و آمين از گفتارهاى آدميان است.

١١- اماميه در دو ركعت آخر، قرائت يا تسبيحى را كه وارد شده، واجب مى‌دانند و آن تسبيح، سبحان اللَّه و الحمد اللَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر است.

ابو حنيفه قرائت و تسبيح را واجب ندانسته بلكه سكوت را در دو ركعت آخر نماز و در ركعت سوم نماز مغرب جايز دانسته است‌[٦]. رأى او با كردار پيامبر ناسازگار

[١]. الهدايه، ج ١، ص ١٣، مصابيح السنه، ج ١، ص ٤٢، التاج الجامع للاصول، ج ١، ص ١٧٧ نويسنده گفته است كه اصحاب سنن روايت را آورده‌اند.

[٢]. الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٢٥٧.

[٣]. آيات الاحكام جصاص، ج ١، ص ٩، تفسير خازن، ج ١، ص ١٤، روح المعانى ج ١، ص ٣٧- ٤٠ و الدر المنثور، ج ١، ص ٧.

[٤]. الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٢٥٠.

[٥]. مصابيح السنه، ج ١، ص ٤٩، بدايه المجتهد، ج ١، ص ٩٣، التاج الجامع للاصول، ج ١، ص ١٥٩، نويسنده گفته است كه مسلم، ابو داود و احمد نيز روايت را آورده‌اند.

[٦]. بدايه المجتهد، ج ١، ص ٩٨، الهدايه، ج ١، ص ٣٤ و ٣٥، الفقه على المذاهب ج ١، ص ٢٣٨.