نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ١٨٥ - راه تعيين امام

جايز مى‌دانند و از جمله زشتيها، دروغ است؛ پس رواست كه خداوند در اين گفتار خود دروغگو باشد. بزرگ و پيراسته باد حق از چنين نسبتى.

ديگران برآنند كه مفضول را مى‌توان بر فاضل برترى نهاد. ادعاى آنها با قول خداوند هماهنگ نيست، پس هر دو گروه با كتاب حق مخالفت كرده‌اند.

امام بايد از رعيت خود افضل باشد

اماميه بر اين امر اتفاق دارند و جمهور با ايشان مخالفند و كتاب خدا را فرو نهاده‌اند و پيشى گرفتن مفضول بر فاضل را جايز مى‌دانند. آنها را از خود سرپيچيده‌اند و نص كتاب الهى را پس افكنده‌اند. عقل تقديم مفضول بر فاضل را قبيح مى‌داند زيرا مستلزم اهانت به فاضل و بالا بردن مرتبه مفضول است.

قرآن آشكارا اين گمان را انكار كرده است: «آيا آنكه به حق راه مى‌نمايد به متابعت سزاوارتر است يا آنكه به حق راه نمى‌نمايد و خود نيز نيازمند هدايت است؟ شما را چه مى‌شود؟ چگونه حكم مى‌كنيد؟»[١] و «آيا آنهايى كه مى‌دانند با آنهايى كه نمى‌دانند برابرند؟ تنها خردمندان پند مى‌پذيرند.»[٢] چگونه ممكن است دانشمندتر و زاهدتر و از حيث نسب شريف‌تر، پيرو كسى كه فروتر است گردد؟

راه تعيين امام‌

اماميه جملگى برآنند كه دو راه براى تعيين امام وجود دارد:

١. نص از سوى خدا يا پيامبر يا امامى كه امامت او به نص اثبات شده باشد.

[١]. يونس: ٣٥.

[٢]. زمر: ٩.