نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٥٨١ - فصل شانزدهم سوگند و توابع آن

ندارد و ابو حنيفه مال را نيز در مفهوم سكونت داخل مى‌داند[١]. پندار ايشان با گفتار خدا ناهمگون است: «بر شما گناهى نيست اگر به خانه‌هاى غير مسكون كه متاعى در آن داريد داخل شويد.»[٢] آيه خبر داده است كه ترك متاع و خروج از خانه، آن را غير مسكونى خواهد ساخت؛ ولى چنين خانه‌اى به نزد ابو حنيفه مسكونى است‌[٣].

«پروردگار مى‌فرمايد: «اى پروردگار ما، برخى از فرزندانم را، به واديى بى‌هيچ كشته‌اى، نزد خانه گرامى تو جاى دادم.»[٤] در اين ماجرا، ابراهيم، همسر و فرزندش را در مكه ساكن ساخت و فعل ساختم بكار برد در حالى كه خود با ايشان زندگى نمى‌كرد و در مكان ديگر ساكن بود.

٧- اگر كسى سوگند ياد كند كه به سرايى در نمى‌آيد و بر بام آن در آيد، سوگند نشكسته است. ابو حنيفه جز اين گمان دارد[٥] و عرف با او مخالف است كه در چنين فرضى مى‌گويند: فلان بر بام رفت، نه آنكه به خانه آمد.

دليل ديگر اين كه بام منعى مانند ديوار است و اگر كسى بر ديوار بايستد سوگندشكنى نكرده است. نيز اگر قسم ياد كند كه درون خانه‌اى نرود و به اتاقى بالاى خانه رود، سوگند نشكسته است بام نيز چنين است.

٨- اگر سوگند خورد كه گلى را نبويد و روغن آن را ببويد، سوگند خود را نشكسته است.

ابو حنيفه مخالف است و عرف با او مخالف است كه روغن گل را گل نگويند.

از ديگر فتواهاى ابو حنيفه:

اگر سوگند ياد كند كه همسرش را بزند، پس او را به دندان بگزد يا مويش را

[١]. الفقه على المذاهب، ج ٢، ص ١١٠، الهدايه، ج ٢، ص ٥٨ و سخن فضل.

[٢]. نور: ٢٩.

[٣]. الهدايه، ج ٢، ص ٥٨.

[٤]. ابراهيم: ٣٧.

[٥]. الهدايه، ج ٢، ص ٥٧، الفقه على المذاهب، ج ٢ ص ١٠٩.