نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٧٣ - فصل سوم زكات و مسائل آن

در حديث سفيان ثورى است كه پيامبر به انصار گفت: «ياران خود را حصر كنيد و حصرشدگان در قيامت چه اندكند. پرسيدند: حصر چيست؟ فرمود: دو شاخه سبز نخل كه از انتهاى دستها تا ترقوه نهاده مى‌شود.»[١]

فصل سوم: زكات و مسائل آن‌

١- اماميه معتقدند كه هر گاه شتران از صد و بيست رأس بگذرند، در هر چهل رأس شتر، يك ماده شيرده (بنت لبون) و در هر پنجاه رأس، يك ماده شتر چهار ساله (حقه)، به عنوان زكات واجب است‌[٢].

ابو حنيفه مى‌گويد: در هر پنج شتر (بيش از ١٢٠) به صورت مكرر، يك گوسفند و دو شتر ماده چهار ساله واجب است تا شمار شتران به يك صد و چهل و پنج رأس برسد، در اين عدد، دو ماده شتر چهار ساله و يك ماده شتر آبستن كه وارد دو سالگى شده است، واجب است. در عدد يك صد و پنجاه، سه ماده شتر چهار ساله زكات است. سپس زكات واجب با گوسفند تكرار مى‌شود. تا شمار شتران به صد و هفتاد و چهار رأس برسد. در صد و هفتاد و پنج رأس، سه ماده شتر چهار ساله و يك ماده شتر كه وارد دو سالگى شده، در صد و هشتاد و شش رأس، دو ماده چهار ساله و يك ماده شيرده سه ساله و در صد و نود و شش رأس، چهار ماده چهار ساله، واجب است تا عدد شتران به دويست برسد، آنگاه در هر پنجاه رأس، بگونه‌اى عمل‌

[١]. الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٥٩٨.

[٢]. علّامه، در المختصر النافع شترانى را كه در زكات از آنها بحث مى‌شود چنين تعريف كرده است:

بنت مخاض: شترى كه وارد دو سالگى شده است.

بنت لبون: شترى كه وارد سه سالگى شده است.

حقه: شترى كه وارد چهار سالگى شده است.

جذعه: شترى كه وارد پنج سالگى شده است.

تبيع( در گاو): آن است كه يك سال از عمر او گذشته باشد و داخل سال دوم شده باشد.( م).