نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٦٩ - فصل دوم نماز و برخى از مباحث آن

مالك، تجارت را بر چنين شخصى حرام مى‌داند[١] ولى خداوند به نحو عموم تجارت را حلال دانسته‌[٢] و سبب تحريم، نماز جمعه است، همان گونه كه پروردگار فرموده: «به ذكر خدا بشتابيد و تجارت را رها كنيد»[٣] اما اين سبب در باره شخص مفروض، تحقق ندارد، پس او مى‌تواند تجارت كند.

٦٣- نمازگزار هنگام هراس مى‌تواند نماز را به حسب امكان خود در راهپيمايى يا سوارى بجاى آورد.

ابو حنيفه نماز خواندن در حال پياده‌روى را صحيح نمى‌داند بلكه شخص بايد صبر كند تا جنگ به پايان برسد[٤].

خداوند فرموده است: «و اگر از دشمن بيمناك بوديد، پياده يا سواره نماز كنيد.»[٥] ٦٤- نماز جمعه را مطلقا مى‌توان در بيابان به جاى آورد. ابو حنيفه اجازه نمى‌دهد و نماز را تنها در خود شهر يا مصلاى نماز عيد، جايز مى‌داند[٦]. مالك نيز محل نماز جمعه را فقط مسجد جامع مى‌داند[٧]. هر دو تن با عموميت سخن خدا، مخالفت كرده‌اند[٨].

از بررسى اين مسائل آشكار مى‌شود كه اماميه بيشتر از سنيان به وجوب و اهميت نماز جمعه، باور دارند با اين همه اهل سنت، شيعه را به ترك نماز جمعه متهم مى‌كنند، زيرا شيعه اقتدا به فاسق و انجام دهنده گناهان كبيره و معتقد به نظرات باطل را، باطل مى‌دانند و افزودن بر خطبه‌اى كه پيامبر، صحابه و تابعان‌[٩] تا زمان‌

[١]. احكام القرآن جصاص، ج ٣، ص ٤٤٨، فضل نيز به مناسبت اين مطلب را بيان كرده است.

[٢]. بقره: ٢٧٥.

[٣]. جمعه: ٩.

[٤]. تفسير كبير، ج ٦، ص ١٥٤ و تفسير الخازن، ج ١، ص ١٨٢.

[٥]. بقره: ٢٣٩.

[٦]. الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٣٨٧ و الهدايه، ج ١، ص ٥٧.

[٧]. همان.

[٨]. مراد، آيه ٩، سوره جمعه است.

[٩]. التاج الجامع للاصول، ج ١، ص ٢٨٢.