نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٥٩٠ - فصل هفدهم قضاوت و توابع آن

خداوند فرموده است: «از سخن باطل و دروغ بپرهيزيد.»[١] و محمّد بن حنفيه مى‌گويد: قول زور، غناست‌[٢].

نيز خداوند مى‌فرمايد: «بعضى از مردم خريدار سخنان بيهوده‌اند.»[٣] ابن مسعود و ابن عباس آن را غنا دانسته‌اند[٤] و پيامبر فرمود: غنا نفاق را در قلب مى‌روياند چنان كه آب، سبزى را[٥].

همچنين رسول خدا، خريد و فروش، تجارت و ستاندن بهاى كنيزان خنياگر را نهى فرمود[٦].

مالك مى‌گويد: هر كه به سبب گناهى مورد حد قرار گيرد پس از توبه و عدالت، شهادت او را نمى‌پذيرم‌[٧].

اما خداوند آورده است: «دو شاهد مرد به شهادت گيرد.»[٨] نيز مى‌گويد: شهادت باديه‌نشين را عليه شهرنشين جز در مسأله جراحات نمى‌پذيرم‌[٩] سخن او مخالف آيه است.

مالك بر آن است كه اگر كودك، بنده يا كافر نزد حاكم گواهى دهند و شهادت ايشان مردود شود، پس از بلوغ، آزادى و اسلام نيز همان شهادت را مكرر كنند، پذيرفته نيست.

[١]. حج: ٣٠.

[٢]. در مجمع البيان، ج ٧، ص ٧٢ و تفسير برهان از امام صادق ٧ روايت شده است.

[٣]. لقمان: ٦.

[٤]. الدر المنثور، ج ٥، ص ١٥٩، تفسير خازن و در حاشيه آن نسفى، ج ٣، ص ٤٦٨.

[٥]. التاج الجامع للاصول، ج ٥، ص ٢٨٦، نويسنده گفته است. ابو داود و ابن ابى الدنيا آن را روايت كرده‌اند و منتخب كنز العمال، ج ٦، ص ١٧٥.

[٦]. التاج الجامع للاصول، ج ٥، ص ٢٨٧ و به گفته كتاب ترمذى و احمد نيز آن را روايت كرده‌اند، منتخب كنز العمال، ج ٦، ص ١٧٦ و الدر المنثور، ج ٥، ص ١٥٩.

[٧]. الفروق، ج ٤، ص ٧١، از احمد بن حنبل نيز روايت كرده است، تهذيب الفروق، ج ٤، ص ١١٤ كه در حاشيه فروق به طبع رسيده است.

[٨]. بقره: ٢٨٢.

[٩]. الفروق، ج ٧، ص ٧١، تهذيب الفروق، ج ٤، ص ١١٤.