نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٥٣٠ - فصل يازدهم ميراث و توابع آن

دختران برادران پدرى، عمه، دايى، خاله، و فرزندان آنها، عمو (برادر پدر از يك مادر) و فرزندان آنها، دختر عموها و فرزندان آنها، پدر مادر و مادر مادر و فرزندان آنها به ترتيبى كه در نوشته‌هاى فقيهان آمده است‌[١]. با وجود يك تن از اين افراد، به‌

[١]. اسباب ارث دو چيز است: نسب و سبب. نسب آن است كه شخصى به واسطه ولادت به ديگرى مرتبط گردد مانند پدر و پسر، يا به گونه‌اى كه شرع و عرف آن را نسب گويند، دو نفر به شخص ثالثى مرتبط باشند.

نسب داراى سه مرتبه است كه با وجود هر يك از مراتب فراتر و نبودن مانع كسانى كه در رتبه فروتر قرار گرفته‌اند، ميراث نمى‌يابند. مرتبه نخست، پدران( بدون اجداد) و فرزندان و فرزندان آنها، هر اندازه كه پايين روند. مرتبه دوم، خواهران و برادران پدرى و مادرى يا از يكى از آنها، هر اندازه پايين روند و اجداد و جدات، هر قدر بالا روند. مرتبه سوم، عموها و دايى‌ها از پدر و مادر يا از يكى از آنها هر اندازه فرا روند. و فرزندان مذكر و مؤنث آنها، هر قدر فرود آيند.

سبب، زوجيت و ولاء نعمت است. ازدواج و زوجيت با همه وارثان نسبى و سببى جمع مى‌شود اما ولاء هرگز با نسب جمع نمى‌شود و ولاء بر سه گونه است: ولاء اعتاق، ضمان جريره و الامامه.