نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٢٤٥ - ٢ علم

بوسيله امام به مردم آموخته شد[١]. آن سرور يك دم به خدا شرك نياورد[٢] و بتان را سجده نكرد[٣] بلكه بر شانه پيامبر گام نهاد و آنها را در هم شكست‌[٤].

احمد بن حنبل روايت كرده است: «او نخستين مسلمان بود و اولين نمازگزار با پيامبر.»[٥] در مسند احمد بن حنبل آمده كه فرستاده خدا به فاطمه ٣ فرمود: «آيا راضى نيستى تو را به همسرى مردى از امتم درآورم كه اسلام او از همه پيشتر، دانشش بيشتر و شكيبايى‌اش فزونتر است؟»[٦] حديث «خانه» نيز بر همين معنا دلالت مى‌كند[٧].

٢. علم‌

: همه دانشمندان در معارف حقيقى، علوم يقينى، احكام شرعى و قضاياى نقلى، ريزه‌خوار امير المؤمنين هستند زيرا امام در غايت تيز هوشى و عشق به فراگيرى بود[٨] و پيوسته با پيامبر كه مهربانترين مردم نسبت به او بود، بسر مى‌برد پس بالضروره‌

[١]. ينابيع المودة، ص ٦٦ و ١٤٨، ذخاير العقبى ص ٧٨، و اسد الغابه، تفسير ابن كثير، طبع بولاق مصر، ج ٩، ص ٣٠٦.

[٢]. كفايه الطالب، ص ١٢٣، تاريخ بغداد، ج ١٤، ص ١٥٥، فضايل الخمسه، ج ١، ص ١٥٨، از قصص ثعلبى ص ٢٣٨ و ٢٥٧.

[٣]. تاريخ الخلفاء سيوطى ص ١٦٦، نويسنده گفته است: روايت را ابن سعد آورده است و نور الابصار ص ٧٦.

[٤]. پيشتر به پاره‌اى از مأخذ حديث اشاره كرديم همچنين: الرياض النضره، ج ٢، ص ٢٠٠، تفسير كشاف ذيل آيه آيه« قُلْ جاءَ الْحَقُ‌»، تاريخ بغداد، ج ١٣، ص ٣٠٢ و مستدرك الحاكم، ج ٣، ص ٥.

[٥]. مسند، ج ٤، ص ٣١٨، سنن البيهقى، ج ٦، ص ٢٠٦، خصائص النسايى ص ٢، كنز العمال، ج ٦، ص ١٥٦ و ٣٩٥، الاصابه و در حاشيه آن الاستيعاب، ج ٥، ص ١٧٠ و ١٧١، مجمع الزوائد، ج ٩، ص ١٠٢، مستدرك الحاكم ج ٣، ص ٤٩٩.

[٦]. مسند احمد، ج ٥، ص ٢٦، كنز العمال، ج ٦، ص ٥٣ و ١٥٣ و ٣٩٧، مجمع الزوائد، ج ٩، ص ١١٤، اسد الغابه ج ٥، ص ٥٣٠.

[٧]. در تفسير آيه« خويشاوندان نزديكت را بر حذر دار» برخى از مأخذ اين حديث را بر شمرديم، نيز: السيره الحلبيه، ج ١، ص ٣٨١، شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد، ج ٣، ص ٢٦٣ و ٢٨١.

[٨]. كفايه الطالب، ص ١٩٧ و ٢٢٤، اسد الغابه، ج ٤، ص ٢٢، اين سخن« پيش از آنكه مرا نيابيد، از من پرسش كنيد» از امير مؤمنان به تواتر نقل شده است.