نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ١١٩ - ١ آياتى كه عمل را به بنده نسبت مىدهند

آيات مخالف جبر

ز) انديشه اشاعره مخالف با قرآن و آيات فراوانى است كه عمل را به انسان نسبت مى‌دهند. من در كتاب ايضاح بيان داشته‌ام كه اهل سنت با سخن آشكار كتاب و سنت مخالفت مى‌كنند و در هر آيه‌اى دليلهايى (به مخالفت معناى روشن آيه) مى‌آورند كه گاه عدد آنها افزون از بيست استدلال مى‌شود و به هر حال كمتر از چهار دليل نيست.

در اين مختصر به چند گروه از آيات اشاره مى‌كنيم تا نشان دهيم كه آنها با آيات صريح قرآن مخالفت مى‌كنند و اين آيه‌ها را برترين دانشمند متأخر ايشان و بزرگترين دانشور اهل سنت فخر الدين رازى ذكر كرده است‌[١].

اين آيات ده گروه هستند:

١. آياتى كه عمل را به بنده نسبت مى‌دهند:

«واى بر كسانى كه كافر شدند.»[٢]، «پس واى بر آنهايى كه كتاب را خود به دست خود مى‌نويسند.»[٣]، «تنها از گمان خويش پيروى كنيد.»[٤]، «زيرا خدا نعمتى را كه به قومى ارزانى داشته دگرگون نمى‌سازد تا آن قوم خود دگرگون شوند.»[٥]، «نفس شما كارى را در نظرتان بياراسته است. اكنون براى من صبر جميل بهتر است.»[٦]، «نفسش او را به كشتن برادر ترغيب كرد.»[٧]، «و هر كس كه مرتكب كار بدى شود جزايش را ببيند.»[٨]، «هر كس‌

[١]. التفسير الكبير، ج ٢، ص ٤٣.

[٢]. مريم: ٣٧.

[٣]. بقره: ٧٩.

[٤]. انعام: ١٤٨.

[٥]. انفال: ٥٣.

[٦]. يوسف: ١٨.

[٧]. مائده: ٣٠.

[٨]. نساء: ١٢٣.