نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٠٥ - بحث دوم اجماع

اماميه و بسيارى از جمهور بر آنند كه‌ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ‌ در هر سوره يكى از آيات است. ابو حنيفه در اين مطلب مخالفت ورزيده بود و بسمله را از قرآن نمى‌دانست و آن را در نماز نمى‌خواند. دليل مخالفت او روايت آحادى بود كه از پيامبر نقل مى‌كرد[١].

بحث دوّم: اجماع‌

اجماع اهل مدينه حجت نيست، زيرا شهرها دخالتى در صدق و كذب ندارند و عدالت يا بى‌عدالتى با صدق و كذب مرتبطند.

مالك مى‌گويد: اجماع ساكنان مدينه حجت است‌[٢] و اين رأى او خطاست زيرا بالضروره مى‌دانيم كه شهرها دخالتى در تصديق رجال ندارند و خداوند فرموده است:

«گروهى از مردم مدينه نيز در نفاق اصرار مى‌ورزند.»[٣] و «پس چيست كه كافران به سوى تو مى‌شتابند، دسته دسته از جانب چپ و از جانب راست.»[٤] و «بعضى از ايشان تو را در تقسيم صدقات به بيداد متهم مى‌كنند.»[٥] اجماع عترت، به رغم مخالفت جمهور، حق و حجت است زيرا خداوند پليدى را از آنها دور گردانده و ايشان را پاكيزه كرده است: «اى اهل بيت خدا مى‌خواهيد پليدى را از شما دور كند و شما را پاك دارد.»[٦] خداوند به لفظ انّما، لام و اختصاص به صيغه ندا و با عبارت (شما را پاك دارد) و «پاكيزه كردنى» بر اين امر تأكيد ورزيده است.

چه شگفت‌آور است كه اهل سنت اجماع كسى را كه خداوند از خطا و گناه،

[١]. تفسير الخازن، ج ١، ص ١٤، احكام القرآن جصاص، ج ١، ص ٩، ١٢، ١٣، و بدايه المجتهد، ج ١، ص ٩٧.

[٢]. المستصفى، ج ١، ص ١١٨.

[٣]. توبه: ١٠١.

[٤]. معارج: ٣٧- ٣٦.

[٥]. توبه: ٥٨.

[٦]. احزاب: ٣٣.