نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٩٤ - فصل پنجم حج

سرپيچد، حج بر عهده او خواهد ماند زيرا پيامبر فرمود: «هر كه شب را در مشعر الحرام نگذراند حج بجا نياورده است.»[١] ٢٠- افكندن سنگ بايد با سنگريزه يا هم جنس آن مانند سنگهاى كوچك باشد و به غير از آنها جايز نيست.

ابو حنيفه آن را به گل، خشت، سرمه و زرنيخ جايز مى‌داند[٢] و اهل ظاهر، آن را به هر چيزى حتى گنجشك مرده جايز مى‌پندارند[٣].

پيامبر سنگريزه‌ها را گرد آورد و فرمود: با چيزهايى همانند اينها رمى كنيد.»[٤] نيز فرمود: «اى مردم بر شما باد پرتاب سنگريزه.»[٥] ٢١- مستحب است كه امام در روز قربانى در منى، بعد از ظهر خطبه بخواند.

ابو حنيفه بر آن است كه امام نبايد خطبه بخواند[٦] ولى پيامبر خطبه فرموده است‌[٧].

٢٢- مى‌توان براى حج كسى را اجير گرفت ولى ابو حنيفه اين عمل را جايز نمى‌داند و حج را باطل مى‌داند. به زعم او در چنين فرضى حج متعلق به اجير است و براى كسى كه او را اجير كرده ثواب نفقه وجود دارد و اجير بايد آنچه را كه بيش از نفقه است به كارفرماى خود باز گرداند[٨].

خرد گواه است كه حج بر مستطيع واجب شده و به مرگ نيز ساقط نمى‌شود

[١]. اين حديث با روايت عروه بن مضرس كه اهل سنت به صحت آن يقين دارند، هم معنى است.( مسند احمد، ج ٤، ص ٣٦١ و بدايه المجتهد، ج ١، ص ٢٨٢).

[٢]. الهدايه، ج ١، ص ١٠٦.

[٣]. فضل از پاسخ خوددارى كرده و در واقع آن را پذيرفته است.

[٤]. مصابيح السنه، ج ١، ص ١٢٩.

[٥]. الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٦٦٩.

[٦]. همان.

[٧]. التاج الجامع للاصول، ج ٢، ص ١٤٧ و مصابيح السنه، ج ١، ص ١٢١.

[٨]. الفقه على المذاهب، ج ١، ص ٧٠٨.