نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٩٥ - ترجيح يكى از دو مكتب

خداوند در كتاب بلند مرتبه خود اين معنى را به روشنى باز گفته است‌[١] امّا گوش شنوا و قلب پذيرنده كجاست؟ آيا فرزانه‌اى در گزينش رأى صحيح ترديد مى‌كند و در نمى‌يابد كه نظر اماميه نيكوترين گفتارها و نزديكترين آنها به دين است؟ آيا نمى‌داند كه خداوند در حق ايشان فرموده است: «پس بندگان مرا بشارت ده آن كسانى كه به سخن گوش مى‌دهند و از بهترين آن پيروى مى‌كنند. ايشانند كسانى كه خدا هدايتشان كرده و اينان خردمندانند.»[٢]

ترجيح يكى از دو مكتب‌

عاقلان خود انصاف دهند اگر مشركى به اميد پذيرفتن اسلام، خواهان شرح اصول دين مسلمانان در عدل و توحيد باشد، براى انگيزش او نيكوتر است كه بگويند همه اعمال خداوند حكمت و صواب است، به قضاى او رضاييم از زشتيها پيراسته است، خلق را به آنچه خود ايشان را بر آن واداشته كه نه مى‌توانند آن را دفع كنند و نه قادر به انجام آن هستند وادار نمى‌سازد، يا در همه اين موارد خلاف آن سخنان را بگويند؟

آيا زيننده‌تر است كه بگوييم در آيين ما خداوند مردم را به آنچه قدرت انجامش را ندارند تكليف نمى‌كند يا بگوييم آدميان را بر فوق طاقت تكليف و بر ترك آنچه قادر به انجامش نباشند عذاب مى‌كند؟

آيا بهتر آن نيست كه گفته شود پروردگار زشتيها را دوست ندارد و اراده نكرده است تا بگويند او خود دوست دارد بى‌حرمت گردد و دشنام بشنود و معصيت شود و خوش‌

[١]. خداوند در كتاب خويش به تصريح بيان كرده كه روز قيامت روزى است كه در آن اسرار، بيان مى‌شود و آدمى آنچه را كه در راهش كوشيده به ياد مى‌آورد. او مى‌بيند كه هيچ عمل كوچك و بزرگى را انجام نداده جز آنكه در كتاب اعمالش به ثبت رسيده است.

« چون آن حادثه بزرگ فرارسد، روزى كه آدمى همه اعمال خود را به ياد آرد.» نازعات، ٣٤، ٣٥.

[٢]. زمر: ١٨.