تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٧٤ - سوره النجم(٥٣) آيات ١٠ تا ١٩
اين عروجات ابن رؤيت ثانيه او را حاصل شده نزديك سدرة المنتهى و بدانكه تسميه مرة در اينمقام به نزله اشعار است بر آنكه رويت در اين مره نيز بنزول و دنو بوده كه متضمن معنى قربيت است و گويند نصب آن بر مصدريتست و تقدير اينكه لقد راه نازلا نزلة اخرى يعنى ديد پيغمبر جبرئيل را در حالتى كه فرود آينده بود بر صورت اصلّى خود فرود آمدنى ديگر خلاصه معنى آنست كه جبرئيل يك بار ديگر بر صورت اصلّى خود بر آمده خود را به پيغمبر نمود صاحب كشاف آورده كه نزلة از نزول مشتقست و نصب آن باعتبار مشابهت او است بظرفى كه مرة است زيرا كه فعلة موضوعست از براى مرة پس او در حكم مره باشد و معنى آنست كه نزل عليه جبرئيل نزلة اخرى فى صورت نفسه فرآه عليها ليلة المعراج يعنى جبرئيل فرود آمد بر پيغمبر در شب معراج نوبتى ديگر در صورت اصلّى خود پس آن حضرة در اين نوبت نيز او را بر آن صورت مشاهده فرمود و نيز در كشاف مذكور است كه سدرة المنتهى درخت سدر است كه آن را شجره نيق نيز گويند و آن در آسمان هفتم است از جانب راست عرش كه ميوه آن مثل قله كوه است و و رق آن مثابه گوشهاى فيل و جميع انهار بهشت از زير آن تابعند و عظمت آن بر وجهى است كه سوار سريع السير در عرض هفتاد سال قطع مسافت آن نتواند كرد و انتهاى آن باعتبار آنست كه آن منتهى جنت است يا منتهى ارواح شهدا يا باعتبار آنكه هيچكس را از مخلوقات قدرت آن نيست كه از آن در گذرد و علوم ملائكه و غير هم بآن منتهى گردد و هيچ آفريده علم بما وراى آن ندارد و ابو هريره از حضرت رسالت صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه شب معراج چون بسدرة رسيدم جبرئيل مرا گفت كه اينسدرة المنتهى است هر كس از امت تو كه بر نهج و طريقه تو مرده باشد به اينجا خواهد رسيد پس آن حضرت فرمود كه من نگاه كردم ديدم كه چهار جوى از زير ان بيرون ميآيند فذلك قوله تعالى أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ الى قوله وَ أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى يكى از آب و يكى از شير و يكى از عسل و يكى از مى و عظمت ان درخت بر وجهى بود كه اگر سوار تندرو در سايه او هزار سال برفتى آخر نشدى اسماء بنت ابو بكر گفت كه از رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم شنيدم كه در زير ان بسترى افكنده بود از زر خالص و ميوه ان بشكل قلل و از مقاتل مرويست كه يك برگ آن همه دنيا را سايه كند و ميوه و بار آن انواع حلى و حلل و همه الوان ميوه بر آن باشد و سوار سريع السير صد سال بگرد ساق او بر نتواند آمد و در مسايل عبد اللَّه سلام مذكور است كه از رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم وصف سدرة پرسيدم فرمود كه درختيست در آسمان هفتم كه او را صد هزار شاخ بيشتر است و بر هر شاخى صد هزار هزار برگ بيشتر و در زير هر برگى صد هزار هزار وثاق و در زير هر وثاقى صد هزار هزار فرشته نشسته و نزد مقاتل سدرة المنتهى و طوبى هر دو يكيست عِنْدَها نزديك آن سدره است جَنَّةُ الْمَأْوى بهشتى كه آرامگاه متقيانست و آن