تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٤٠٥
چنان است كه قتال را امر مينمايند تا دست راست او را ميگيرد و شمشير در مواجهه او از غلاف بيرون مى كند و گردن او را از پيش ميزند تا نگاه كردن او به آن شمشير موجب زيادتى عقوبت او باشد و صاحب كشاف آورده كه تقول افتعال قولست يعنى ساختن سخن چه در افترا تكلفى و تصنعى هست از جانب مفتعل و تسميه اقوال منقوله باقاويل بجهت تحقير و تصغير آنست كه گويا جمع افعوله است كه از قول مشتق باشد چون اعاجيب و اضاحيك كه جمع اعجوبه و اضحوكه است و معنى كلام آنست كه اگر محمد صلّى اللَّه عليه و آله قولى را بما نسبت دهد كه ما نگفته باشيم او را بقتل رسانيم صبرا مانند ملوك كه از روى سخط و انتقام تعجيل ميكنند در كشتن كسى كه افترا بايشان كرده باشد و تخصيص اخذ بيمين بجهت آنست كه قتال اگر اراده ميكند كه شمشير در پس گردن زند دست چپ مقتول را ميگيرد و اگر خواهد كه در پيش روى او شمشير بزير حلق او زند كه اشد و افظع است بجهت نگريستن او در آن دست راست او را مىگيرد و معنى لاخذنا منه باليمين لاخذنا بيمينه است هم چنان كه لقطعنا منه الوتين كه بمعنى لقطعنا و تنبيه است و گويند كه معنى آنست كه اول دست راست او را جدا سازيم بجهت اذلال و اخزاى او و بعد از آن بكشيم و نزد بعضى يمين بمعنى قوتست يعنى او را بقوت و قدرت خود بگيريم و هلاك كنيم يا آنكه قوت و توانايى او را از او اخذ كنيم و او را بقتل رسانيم فَما مِنْكُمْ پس نيست از شما مِنْ أَحَدٍ هيچكس يعنى نيستيد همه شما عَنْهُ از قتل او حاجِزِينَ منع كنندگان ما يا از آن مقتول بازدارنده قتل اين صفت اخذ است زيرا كه اخذ عامست و شامل جميع افراد و خطاب راجع بجميع مردمان بجهت آنكه در سياق نفى واقع شده است وَ إِنَّهُ و بدرستى كه قرآن لَتَذْكِرَةٌ هر آينه پنديست لِلْمُتَّقِينَ مر پرهيزكاران را چه ايشانند كه بآن منتفع مىشوند نه غير ايشان وَ إِنَّا لَنَعْلَمُ بدرستى كه ما ميدانيم أَنَّ مِنْكُمْ آنكه بعضى از شما اى مردمان مُكَذِّبِينَ تكذيب كنندگانيد مر قرآن را پس ما ايشان را بر آن تكذيب جزا و سزا خواهيم داد و گويند كه ضمير منكم مخصوص باهل اسلام است يعنى ما مىدانيم كه بعضى از شما كافر گردند و از دين اسلام مرتد شوند وَ إِنَّهُ و بدرستى كه قرآن لَحَسْرَةٌ هر آينه سبب حيرتست عَلَى الْكافِرِينَ بر ناگرويدگان وقتى كه ثواب كسانى كه بآن ايمان آورده باشند مشاهده كنند يا آنكه تكذيب حسرت و ندامت ايشان است در آن روز