روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٠ - ترجمه

بر ظرف [١]،و معنى راجع است با معنى قرائت اوّل.

و حمزه خواند:مودّة بينكم،به نصب،بينكم،مجرور به اضافت،و نصب او بر مفعول له باشد،و اين روايت حفص است عن عاصم.

و باقى قرّاء«مودّة بينكم»،به نصب و تنوين و نصب«بين» [٢]على الظّرف،و نصب«مودّة»هم بر مفعول له باشد،چه [٣]مفعول له هم معرفه باشد و هم نكره،تقول:

فعلت ذلك مخافة الشّرّ و ضربته تأديبا له،و معنى آيت آن‌كه [٤]:شما اين بتان را كه مى‌پرستى براى مودّت و دوستى حيات دنياست،به قيامت هيچ ثمره نبود آن را. ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ ،پس روز قيامت كافر شوند بعضى به بعضى،و لعنت كنند بهرى بهرى را،و مثله قوله: اَلْأَخِلاّٰءُ يَوْمَئِذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلاَّ الْمُتَّقِينَ [٥].

آنگه گفت: وَ مَأْوٰاكُمُ النّٰارُ ،و مأوا و مصير شما كه بت‌پرستانى دوزخ باشد، و شما را ناصرى [٦]و يارى نباشد [٧].

فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ ،ايمان آورد به ابراهيم-عليه السّلام-لوط.گفتند:اوّل كس كه به ابراهيم ايمان آورد،لوط بود-عليهما السّلام،چون ديد كه آتش بر او«برد و سلام» گشت. وَ قٰالَ ،و گفت:يعنى ابراهيم-عليه السّلام: إِنِّي مُهٰاجِرٌ إِلىٰ رَبِّي ،من هجرت خواهم كردن به خداى-عزّ و جلّ.و هجرت او از [٨]كوثى بود و آن سواد كوفه است،ازآنجا به حرّان رفت،و از حرّان به شام،و لوط با او بود.

بعضى گفتند:لوط برادرزادۀ او بود،و بعضى گفتند:خواهرزادۀ او بود.

مقاتل گفت:ابراهيم را در وقت هجرت هفتاد و پنج سال [٩]بود. إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ،كه خداى من عزيز و حكيم است.

وَ وَهَبْنٰا لَهُ إِسْحٰاقَ وَ يَعْقُوبَ ،آنگه گفت:ما بداديم ابراهيم را اسحاق و