فان كنت بالشّورى ملكت امورهم فكيف بهذا و المشيرون غيّب
و ان كنت بالقربى حججت خصيمهم فغيرك اولى بالنّبىّ و اقرب
قوله: وَ إِذْ أَخَذْنٰا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثٰاقَهُمْ ،گفت:ياد كن اى محمّد چون ما گرفتيم عهدى و پيمانى [١]از پيغمبران [٢]به آن‌كه وفا كنند به تبليغ [٣]،و بعضى به بعضى بشارت دهند،و يكديگر را تصديق كنند. وَ مِنْكَ وَ مِنْ نُوحٍ ،و از تو اى محمّد همين عهد بستديم،و از نوح و از ابراهيم و موسى و عيسى.و اين پيغامبران [٤]را براى آن تخصيص كرد كه اينان اصحاب شرايع و كتب‌اند،و پيغامبران اولوالعزم [٥]و با پيغامبر [٦][٢٤٢-پ]امامانند. وَ أَخَذْنٰا مِنْهُمْ مِيثٰاقاً غَلِيظاً ،و از ايشان عهدى بستديم سطبر،يعنى عهدى محكم.

قتاده روايت كرد از حسن از ابو هريره كه رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-گفت:

من اوّل پيغامبرانم در خلقت،و آخر ايشانم در بعثت،و ذلك قوله-عزّ و جلّ: وَ إِذْ أَخَذْنٰا مِنَ النَّبِيِّينَ مِيثٰاقَهُمْ وَ مِنْكَ وَ مِنْ نُوحٍ -الآية.

لِيَسْئَلَ الصّٰادِقِينَ عَنْ صِدْقِهِمْ ،اين براى آن كرد تا بپرسد [٧]صادقان را از صدقشان. وَ أَعَدَّ لِلْكٰافِرِينَ عَذٰاباً أَلِيماً ،و بجارده [٨]و نهاده است براى كافران دوزخ [٩]عذابى مولم [١٠]موجع.

يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ ،حق‌تعالى گفت:اى گرويدگان ياد كنى نعمت خداى بر شما. إِذْ جٰاءَتْكُمْ جُنُودٌ ،چون لشكرها به شما آمدند. فَأَرْسَلْنٰا عَلَيْهِمْ رِيحاً ،ما بر ايشان بادى فرستاديم و لشكرى كه شما نمى‌ديدى از فريشتگان،و اين در كارزار احزاب بود چون مدينه را حصار دادند و رسول- عليه السّلام-فرمود [١١]تا خندقى [١٢]بكندند [١٣]گرد مدينه به اشارت سلمان كه او گفت:يا

[١] .آج،لب:ما گرفتيم عهد و پيمان.

[٢] .آط،آج،لب،مش:پيغامبران.

[٣] .همۀ نسخه بدلها+رسالت.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:اين پنج پيغامبر.

[٥] .آب،آج،لب،كا:اولوالعزم.

[٦] .آط،آب،آج،لب:پيغامبران،مش:پيغمبران.

[٧] .آب:بپرسند.

[٨] .آب،آج،لب:بچارده است.

[٩] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.

[١٠] .مش+و.

[١١] .آط،آب،آج،لب،مش،كا:بفرمود.

[١٢] .آط،آب،آج،لب،مش:خندق.

[١٣] .آط،آب،آج،لب،مش+از.