روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٤ - ترجمه

آن‌كه او بيايد.بعضى گفتند:براى آن‌كه دانست كه اگر او بيايد و اسلام آرد، مالش بر او حرام شود،خواست تا [١]سرير او بردارد بر سبيل غنيمت و او كافر،تا حلال باشد او را [٢].

قتاده گفت:خواست تا ببيند از آن وصف كه هدهد كرده بود آن را.

ابن زيد گفت:براى آن كرد كه خواست كه عقل و تميز بلقيس را امتحان كند، تا چون او حاضر آيد،او عرش را منكّر و مغيّر [٣]كند و گويد كه: ...أَ هٰكَذٰا عَرْشُكِ [٤]، تا او بشناسد يا نه!و درست آن است كه غرض او آن بود تا معجزه باشد خارق عادت،و آيتى و دلالتى بود بلقيس را بر نبوّت و صدق او.

قٰالَ عِفْرِيتٌ مِنَ الْجِنِّ ،يكى از جمله جنّيان كه قوى و داهى بود،گفت:من بيارم.

عبد اللّه عبّاس گفت:عفريت،داهى باشد.ضحّاك گفت:خبيث باشد.ربيع گفت:غليظ باشد.فرّاء گفت:قوى باشد،كسائى گفت:منكر باشد،و قال [٥]:

و قال شيطان لهم عفريت ما لكم[ملك] [٦]و لا ثبيت [٧]
أبو رجاء العطاردىّ خواند:عفرية [٨]،و گفت:عفرية بكر بين بكرين [٩]باشد،اوّل فرزند مادر و پدر باشد كه او هنوز زن نكرده باشد و فرزند نياورده.

سيبويه گفت:اشتقاق او از عفر باشد،و عفر كسى را به قوّت در خاك بگردانيدن باشد،و رجل عفريت [١٠]نفريت و عفرية و نفرية،و يجمع على عفاريت و عفارى،جمع العفرية و عفارية كزبانية في جمع زبنية [١١]،و منه

قوله-عليه السّلام: اللّه يبغض العفرية النّفرية آن عفريت گفت: أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ تَقُومَ مِنْ مَقٰامِكَ ،من به تو آرم پيش از