آنگه حق‌تعالى براى ترغيب و تحريص مؤمنان و ساير مكلّفان بر افعال خير گفت: فَلاٰ تَعْلَمُ نَفْسٌ ،هيچ‌كس نداند. مٰا أُخْفِيَ لَهُمْ ،كه چه نهاده‌اند و خبيه [١]كرده [٢]براى او [٣]از ثوابى و نعمتى كه چشم او به آن روشن شود.و«ما»،موصوله است.و گفتند:ابهامى،و اين ابهامى [٤]است كه بر سبيل تعظيم.

حمزه و يعقوب خواندند:«ما اخفى»به اسكان«يا»على انّه مضارع اخفيت، كه چه خواهم نهادن و بجاردن [٥]براى ايشان.و قوّت اين قرائت حرف عبد اللّه مسعود است كه او خواند:«نخفى»،على انّه مضارع اخفينا.

و محمّد بن كعب در شاذّ خواند:اخفى على لفظ الماضي اضافة الى اللّه، يعنى اخفى اللّه.و باقى قرّاء خواندند:اخفى على ما لم يسمّ فاعله من الماضي.

ابو صالح روايت كرد از ابو هريره از رسول-صلّى اللّه عليه و على آله-كه او گفت،خداى تعالى گفت:

اعددت لعبادى الصّالحين ما لا عين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر على قلب بشر ،گفت:نهاده‌ام براى بندگان صالح آنچه هيچ چشم چنان ديده نيست [٦]،و هيچ گوش چنان شنيده نيست [٧]،و بر خاطر هيچ آدمى چنان گذشته نيست،از آنچه كس را برآن اطلاع ندادند [٨].

آنگه رسول را [٩]-عليه السّلام-گفت:اگر خواهى اين آيت بخوانى: فَلاٰ تَعْلَمُ نَفْسٌ مٰا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ.

عبد اللّه مسعود گفت:در تورات نبشته است [١٠]:لقد اعدّ اللّه للّذين تتجافى جنوبهم عن المضاجع ما لا عين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر على قلب بشر،و لا يعلمه ملك مقرّب،و انّه لفى القرآن: فَلاٰ تَعْلَمُ نَفْسٌ مٰا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ ،گفت:

[١] .همۀ نسخه بدلها بجز كا:خفيه.

[٢] .آج،لب:كرده‌اند.

[٣] .مش:ايشان.

[٤] .آج،لب:ابهام.

[٥] .اساس:بدون نقطه،آط،آب،آج،لب:بجاردن.

[٦] .آج،لب:چشم نديده است.

[٧] .آج،لب:چنان نشنيده است.

[٨] .همۀ نسخه بدلها:نداده‌اند.

[٩] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.

[١٠] .آب:نوشته‌اند،ديگر نوشته:نوشته است.