روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٠ - ترجمه
لوح محفوظ.و گفتند:مراد به كتاب،تورات است،اين قول محمّد بن كعب القرظىّ است.
و اصحاب ما گفتند:آيت بر عموم است،اعنى،النّبىّ اولى و اولو الارحام بعضهم اولى ببعض در ميراث [١]،و استدلال كردند به اين آيت بر امامت اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-و وجه استدلال چنين گفتند كه،خداى تعالى گفت: اَلنَّبِيُّ أَوْلىٰ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ،رسول من به مؤمنان اولىتر است ازآنكه ايشان به خود [٢]،و حكم او بر ايشان روانتر است [٣]از فرمان و حكم ايشان بر خود.
آنگه در آمد و گفت [٤]: أُولُوا الْأَرْحٰامِ ،يعنى خويشان او بعضى به بعضى اولىترند. فِي كِتٰابِ اللّٰهِ ،قيل:فى القرآن،و قيل:فى اللّوح المحفوظ.
آنگه آن خويشان را وصف به دو چيز كرد،و آن:ايمان و هجرت است.پس چون انديشه كرديم،اين ولايت [٥]اولىترى [٦]موقوف آمد بر سه چيز:يكى قرابت،و يكى ايمان،و يكى هجرت.
و امّت دعوى امامت در [٧]سه كس كردند:در على،و ابو بكر،و عبّاس.
امّا ابو بكر،اگرچه مؤمن و مهاجر است،قرابت ندارد.و امّا عبّاس،اگرچه ايمان و قرابت دارد مهاجر نيست طليق است،پس از تسميه [٨]بنماند الّا اميرالمؤمنين على.
و در خبر است كه،چون اميرالمؤمنين را گفتند [٩]:بر ابو بكر بيعت كردند [١٠]، گفت:به چه علّت؟گفتند:به علّت صحبت و مشورت.گفت:
يكون الخلافة بالصّحابة و لا يكون بالصّحابة و القرابة ،گفت:خلافت به صحبت باشد و به قرابت [١١]و صحبت نباشد!آنگه گفت-شعر:
[١] .همۀ نسخه بدلها+و جز ميراث.
[٢] .همۀ نسخه بدلها+يعنى فرمان.
[٣] .همۀ نسخه بدلها بجز كا:روان است.
[٤] .همۀ نسخه بدلها+و.
[٥] .همۀ نسخه بدلها+و.
[٦] .آط،آب:اولىترين.
[٧] .آب،آج،لب،كا:بر.
[٨] .همۀ نسخه بدلها بجز كا:قسمت.
[٩] .مش و كا+كه.
[١٠] .آج،لب:بيعت كن.
[١١] .اساس:قربت،به قياس با نسخه آط و ديگر نسخه بدلها،تصحيح شد.