به‌درستى كه ايمان آورد [١]به نشانه‌هاى ما آنان كه چون ياد كنندشان بدان بيوفتند [٢]سجودكنندگان و تسبيح كردند به شكر خداوند خويش را،و ايشان نكنند گردن‌كشى.

دور مى‌شود [٣]پهلوهاى ايشان از خوابگاه [٤]مى‌خوانند خداوند خويش ترسان و اميد دارند و از آنچه روزى كرديم ايشان را نفقه كنند.

نمى‌داند تنى [٥]آنچه پنهان كرده‌اند ايشان را از روشنى چشمها پاداش‌دادنى بدانچه بودند مى‌كردند[٢٣١-ر].

قوله تعالى: الم، تَنْزِيلُ الْكِتٰابِ ،«تنزيل»مرفوع است به خبر ابتداى محذوف.و بعضى گفتند: الم ،در محلّ رفع است و تَنْزِيلُ خبر اوست. لاٰ رَيْبَ فِيهِ ، در او شك [٦]نيست،و گفتند:صورت خبر است و معنى امر،اى لا ترتابوا فيه،شك مكنيد در او. مِنْ رَبِّ الْعٰالَمِينَ ،«من»،تعلّق دارد به تنزيل،يعنى از قبل خداى است و از نزديك اوست،و [٧]هيچ وجه معقول نيست اضافت كلام را با او،جز آن‌كه فعل اوست و گفتۀ او.

أَمْ يَقُولُونَ افْتَرٰاهُ [٨] ،گفتند:«ام»به معنى بل است،بل يقولون.و گفتند:

«ميم»صله است،و التّقدير:أ يقولون [٩]افتراه،مى‌گويند اين كافران كه:محمّد اين قرآن فروبافته [١٠]است؟ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ ،بل اين قرآن حق و صدق است از

[١] .آط،آج،لب:كه بگرويدند،آب،مش:كه ايمان دارند.

[٢] .آط،آج،لب:بر روى افتند.

[٣] .آط،آج،لب:برخيزند،آب،مش:تا يكسو شود.

[٤] .آط،آج،لب+ها،آب،مش:بسترها.

[٥] .آب،مش:پس نداند هيچ‌كس.

[٦] .همۀ نسخه بدلها بجز كا:شكّى.

[٧] .مش+به.

[٨] .همۀ نسخه بدلها+و.

[٩] .آج،لب:ام يقولون.

[١٠] .همۀ نسخه بدلها:فرا بافته است.