وَ أَتْبَعْنٰاهُمْ فِي هٰذِهِ الدُّنْيٰا [٢] ،و ما در دار دنيا لعنت به دنبال ايشان در نهاديم، يعنى بر ايشان لعنت كرديم،لعنتى ملازم كه از دنبال ايشان بنگردد. وَ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ ،و روز قيامت از جملۀ مقبوحان و ممنوعان [٣]باشند،و گفتند:از جملۀ ملعونان،و گفتند:از جملۀ مهلكان.

عبد اللّه عبّاس گفت:از جملۀ مشوّهان در خلقت،رويهاشان سياه كنند [٤]و چشمها ازرق،و آن شعار دوزخيان است،يقال:قبحه اللّه و قبحه بمعنى اذا جعله قبيحا.

وَ لَقَدْ آتَيْنٰا مُوسَى الْكِتٰابَ مِنْ بَعْدِ مٰا أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ الْأُولىٰ ،حق‌تعالى گفت در اين آيت كه:ما موسى را كتاب داديم،يعنى تورات پس ازآن‌كه هلاك كرديم قرنهاى پيشين را،يعنى امّتان پيش [٥]را. بَصٰائِرَ لِلنّٰاسِ ،براى آن تا بصيرت و بيّنت و حجّت و بيان مردمان باشد. وَ هُدىً ،و لطفى و بيانى و رحمتى تا همانا انديشه كنند.و نصب اين اسماء بر حال است از مفعول.

ابو سعيد خدريّ روايت كرد از رسول-عليه السّلام-كه او گفت:خداى تعالى پس ازآن‌كه تورات فروفرستاد،هيچ امّت را و هيچ قرن و قوم را هلاك نكرد به عذابى از آسمان،جز گروهى را كه ايشان را مسخ كرد با بوزينه،نبينى كه خداى تعالى گفت: وَ لَقَدْ آتَيْنٰا مُوسَى الْكِتٰابَ مِنْ بَعْدِ مٰا أَهْلَكْنَا الْقُرُونَ الْأُولىٰ -الآية.

وَ مٰا كُنْتَ بِجٰانِبِ الْغَرْبِيِّ ،آنگه رسول را-عليه السّلام-بر سبيل تنبيه و تعجّب [٦]گفت:تو به جانب غربى از كوه طور حاضر نبودى. إِذْ قَضَيْنٰا إِلىٰ مُوسَى الْأَمْرَ ،چون ما وحى كرديم و كار بر او گزارديم،و خبر داديم او را به اوامر و نواهى،و عهد كرديم با او. وَ مٰا كُنْتَ مِنَ الشّٰاهِدِينَ ،و تو از جملۀ حاضران نبودى آنجا تا ياد داشتى آنچه [٧]آنجا رفت.

[١] .مش:ياورى.

[٢] .همۀ نسخه بدلها+لعنة.

[٣] .همۀ نسخه بدلها:مفتوحان.

[٤] .همۀ نسخه بدلها:ندارد.

[٥] .همۀ نسخه بدلها:پيشين.

[٦] .آط،آب،آز،مش:تعجيب.

[٧] .مش+در.