لِيَجْزِيَ اللّٰهُ الصّٰادِقِينَ بِصِدْقِهِمْ ،گفت:تا جزا دهد خداى تعالى راست‌گويان را بر راست گفتنشان،و«لام»تعلق دارد به قوله: وَ مٰا بَدَّلُوا تَبْدِيلاً .

وَ يُعَذِّبَ الْمُنٰافِقِينَ إِنْ شٰاءَ ،و عذاب كند منافقان را اگر خواهد.و اين دليل است بر آنكه از جهت عقل رواست كه خداى تعالى از كافران [٣]عفو كند،و انّما قطع بر عقاب كفّار از جهت سمع است في قوله: إِنَّ اللّٰهَ لاٰ يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ [٤]-الآية، و اجماع امّت. أَوْ يَتُوبَ عَلَيْهِمْ ،يا [٥]توبۀ ايشان قبول كند اگر توبه كنند از كفر و نفاق و اخلاص ايمان كنند خداى را-جلّ جلاله. إِنَّ اللّٰهَ كٰانَ غَفُوراً رَحِيماً ،و خداى غفور و رحيم بوده است [٦].

وَ رَدَّ اللّٰهُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنٰالُوا خَيْراً ،و خداى رد كرد و برگردانيد كافران را به خشم و رغم،و مراد برنيامد[ه و] [٧]مقصود نايافته هيچ خير و غنيمت در نيافتند. وَ كَفَى اللّٰهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتٰالَ ،و خداى مؤمنان را كفايت بكرد كارزار كردن.

در قرائت عبد اللّه مسعود هست:و كفى اللّه المؤمنين القتال بعلىّ بن ابي طالب. وَ كٰانَ اللّٰهُ قَوِيًّا عَزِيزاً ،و خداى قوى و عزيز بوده است [٨].

وَ أَنْزَلَ الَّذِينَ ظٰاهَرُوهُمْ مِنْ أَهْلِ الْكِتٰابِ مِنْ صَيٰاصِيهِمْ ،گفت:فرود آورد آنان را كه ايشان را معاونت كردند از اهل كتاب،يعنى جهودان بنى قريظه و بنى النّضير.و«هم»ضمير كافران قريش است و اهل مكّه.«من صياصيهم» [٩]واحدتها [١٠]صيصيه،و هر بر آمده‌اى را صيصيه خوانند،و منه قيل لقرن البقر و شوكة الدّيك و شوكة

[١] .آط،آب،آج،لب،مش:و اين على بن ابى طالب است،بار خدايا.

[٢] .آط،آب،آج،لب،مش:تغيير و تبديل.

[٣] .آط،آب،آج،لب،مش:تعالى كافران را.

[٤] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ٤٨.

[٥] .آط،آب،آج،لب،مش:تا.

[٦] .آط،آب،آج،لب،مش:رحيم است.

[٧] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.

[٨] .آط،آب،آج،لب،مش:عزيز است.

[٩] .آط،آب،آج،لب،مش+اى من حصونهم.

[١٠] .آط،آب،آج،لب،مش:واحدها.