روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٣ - ترجمه
در حرم،بكشد او را [١].
پس از آن چون رسول-عليه السّلام-هجرت كرد،پيشتر [٢]هجرت كرد [٣]و اسلامش نيكو بود.پس از آن به بعضى سفرها رفت،حارث را در دل افتاد كه ايمان آرد،بيامد و به رسول ايمان آورد و عيّاش خبر نداشت از اسلام او.يك روز او را ديد به قباء [٤]،تيغ بر آهيخت [٥]و او را گردن بزد كه از اسلام او بىخبر بود.مردم او را گفتند:چرا [٦]كردى كه او مسلمان بود؟او پشيمان شد و بگريست و بيامد و رسول را اين حال بگفت،خداى تعالى اين آيت فرستاد: وَ مٰا كٰانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِناً إِلاّٰ خَطَأً [٧]-الآية.
وَ قٰالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لِلَّذِينَ آمَنُوا اتَّبِعُوا سَبِيلَنٰا ،آنگه حكايت آن كرد كه كافران مؤمنان را گفتند.گفت،گفتند كافران مؤمنان را كه:ره ما گيريد [٨]تا ما گناهان شما برگيريم.
فرّاء گفت:لفظ او [٩]امر است و معنى جزا،و تقدير [١٠]آنكه:ان اتّبعتم سبيلنا نحمل خطاياكم،و مثله قوله: فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسّٰاحِلِ [١١]... ،و قوله لاٰ يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمٰانُ وَ جُنُودُهُ [١٢]... ،چه لفظش نهى است و معنى جزا،و اين آيات مضمّن [١٣]است معنى جزا را،و التّقدير:ان اتّبعتم سبيلنا نحمل،و كذا في سورة طه:فانّك ان تقذفيه فى اليمّ يلقه اليمّ بالسّاحل،و في سورة النّمل: لاٰ يَحْطِمَنَّكُمْ ،فانّكم ان لم تدخلوا مساكنكم يحطمنّكم سليمان و جنوده.
و خداى تعالى ايشان را دروغزن كرد،گفت: وَ مٰا هُمْ بِحٰامِلِينَ مِنْ خَطٰايٰاهُمْ مِنْ شَيْءٍ ،ايشان از گناه اينان هيچ بر نگيرند. إِنَّهُمْ لَكٰاذِبُونَ ،دروغزناند [١٤]در آنچه مىگويند.
[١] .همۀ نسخه بدلها،بجز كا:بكشدش.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:عيّاش نيز.
[٣] .همۀ نسخه بدلها+و اسلام آورد.
[٤] .كا:بغبا.
[٥] .كا:براهخت.
[٦] .كا+چنين.
[٧] .سورۀ نساء(٤)آيۀ ٩٢.
[٨] .آط:گيرى/گيريد.
[٩] .همۀ نسخه بدلها،بجز كا:ندارد.
[١٠] .همۀ نسخه بدلها،بجز كا+بر.
[١١] .سورۀ طه(٢٠)آيۀ ٣٩.
[١٢] .سورۀ نمل(٢٧)آيۀ ١٨.
[١٣] .كا:متّفق،ديگر نسخه بدلها:متضمّن.
[١٤] .همۀ نسخه بدلها،بجز كا:ايشان دروغزناند.