روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣١ - ترجمه

وَ لَقَدْ آتَيْنٰا مُوسَى الْكِتٰابَ ،گفت:به‌درستى كه ما موسى را كتاب داديم،يعنى تورات. فَلاٰ تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقٰائِهِ ،به شك مباش از لقا و جزا و ثواب خداى.

سدّى گفت:مراد آن است كه شك مكن در آن‌كه او تورات از خداى [١]تلقّى كرد به قبول و رضا.

عبد اللّه عبّاس گفت:مراد به«لقا»،آياتى و دلالاتى است كه رسول -عليه السّلام-شب معراج ديد.و گفتند:ضمير راجع است با موسى،يعنى شك مكن در آن‌كه موسى را خواهى ديدن [٢]در قيامت.و گفتند [٣]:«ها»ضمير است از نامذكورى،و هو الاذى،يعنى شك مكن در آن‌كه تو از قوم خود رنج بينى [٤]چنان كه موسى ديد. وَ جَعَلْنٰاهُ هُدىً لِبَنِي إِسْرٰائِيلَ ،گفتند:ضمير راجع است با موسى،و «هدى»به معنى هادى است،ما موسى را به راهنماى [٥]بنى اسرايل كرديم.و گفتند:راجع است با كتاب،يعنى ما كتاب او را به لطف و بيان بنى اسرايل كرديم.

وَ جَعَلْنٰا مِنْهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنٰا لَمّٰا صَبَرُوا ،و ايشان را،يعنى [٦]بنى اسرايل را [٧]امامانى كرديم و مقتدايانى چون صبر كردند.

زجّاج گفت:معنى كلام شرط است،يعنى اگر شما نيز صبر كنى از شما امامان [٨]كنيم چنان كه از بنى اسرايل كرديم چون صبر كردند.

زجاج گفت:معنى كلام شرط است،يعنى اگر شما نيز صبر كنى از شما امامان [٩]كنيم چنان كه از بنى اسرايل كرديم چون صبر كردند.

حمزه و كسائى خواندند:«لما صبروا»به كسر«لام»و تخفيف«ميم»،و «ما»مصدرى باشد،اى بصبرهم،براى آن‌كه ايشان صبر كردند. وَ كٰانُوا بِآيٰاتِنٰا [١٠]يُوقِنُونَ ،و ايشان آيات ما را منكر نبودند [١١].و يقين آن باشد كه خود را واثق يابد برخلاف آنچه.....او بوده باشد [١٢]از اضطراب و حيرت [١٣].

آنگه رسول را بر سبيل تسليت گفت: إِنَّ رَبَّكَ ،خداى تو اى محمّد فصل كند و