روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣٠ - ترجمه

آنگه گفت: وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ ،تا [١]بچشانيم ايشان را از عذاب كمتر و نزديكتر. دُونَ الْعَذٰابِ الْأَكْبَرِ ،جز عذاب مهتر و بزرگتر.

ابى بن كعب و ابو العاليه و ضحّاك و حسن و ابراهيم گفتند:عذاب ادنى رنجها و مصائب دنياست و بيماريها و بلاهاى دنيا.

عكرمه گفت:حدّ است و رجم[٢٣٦-ر]و تعزير [٢].

و عبد اللّه مسعود گفت و عبد اللّه بن الحارث: [٣]قتل بليغ [٤]است در روز بدر.

مقاتل گفت:قحط است كه در مكّه بود هفت سال تا مردم هر مردار كه يافتند بخوردند،و هر استخوان و آنچه يافتند.

مجاهد گفت:عذاب [٥]گور است،و عذاب اكبر باتّفاق عذاب دوزخ است.

باقر-عليه السّلام گفت:عذاب اكبر خروج مهدى آل محمّد بود بر ايشان [٦].

لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ ،تا همانا باشد كه بازآيند و توبه كنند،و اين عذاب ادنى لطف شود ايشان را در آنچه ايمان آرند و اختيار طاعت كنند تا عذاب اكبر از ايشان بگردد.

وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِآيٰاتِ رَبِّهِ ثُمَّ أَعْرَضَ عَنْهٰا ،گفت:كيست ظالم‌تر از آن‌كس كه او را ياد دهند آيات من آنگه اعراض كند از آن و عدول نمايد،يعنى،از او ظالم‌تر بر نفس خود و جالب‌تر مضرّت را به خويشتن كس نباشد.آنگه گفت: إِنّٰا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ ،ما از گناهكاران انتقام خواهيم كشيدن.گفتند:مراد به مجرمان،مشركانند در آيت.

معاذ جبل روايت كند [٧]كه رسول-عليه السّلام-گفت:سه كار [٨]است كه هركه [٩]بكند مجرم شود:هركس كه رايتى بندد به ناحق [١٠]يا در مادر و پدر عاقّ شود،يا با ظالمى برود تا او را يارى كند.آنگه برخواند: إِنّٰا مِنَ الْمُجْرِمِينَ مُنْتَقِمُونَ.