ابن زيد گفت:فرمان رسول بر امّت چنان روان است كه فرمان خداوند بر بنده [١].و گفتند:معنى آن است كه،رسول-عليه السّلام-در امضاى احكام و اقامت حدود و فرمان دادن بر امّت اولى‌تر است از [٢]ايشان بر خود،براى آن‌كه مصالح دينى به آن تعلّق دارد.و گفتند:براى آن فرمان رسول بر ايشان روان‌تر است از هواى ايشان، كه رسول ايشان را با نجات خواند،و هواى ايشان ايشان را با هلاك خواند.

بسّام بن عبد اللّه گفت:براى آن‌كه رسول ايشان را از آتش دوزخ برهاند [٣]و نفس ايشان ايشان را از آتش دنيا برهاند.

عطا گفت در قرائت عبد اللّه عبّاس چنين است كه:النّبىّ اولى بالمؤمنين من انفسهم و هو أب لهم،پيغامبر اولى‌تر است به مؤمنان و او پدر است ايشان را.

گفتند:عمر خطّاب [٤]بگذشت به غلامى [٥]كه او مصحفى در [٦]كنار نهاده بود و اين آيت مى‌خواند:(النبى اولى بالمؤمنين من انفسهم و هو اب لهم).عمر گفت:يا غلام!از مصحف مى‌خوانى؟گفت:آرى.گفت:حكّ كن آن را كه در قرآن نيست.گفت:اين مصحف ابىّ است [٧].برفت ابىّ را گفت:چرا در مصحف چنين نبشتى [٨]؟گفت:آنگه كه شما در بازار ستد و داد [٩]مى‌كردى همه كار من [١٠]مصحف بود و قرآن و علم قرآن طلب كردن.

عبد الرّحمن بن ابى عمر [١١]گفت،رسول-عليه السّلام-گفت:

ما من مؤمن الّا و انا اولى به فى الدّنيا و الآخرة ،هيچ مؤمن نيست و الّا به او اولى‌ترم در دنيا و آخرت،و اگر خواهى اين آيت بخوانى: اَلنَّبِيُّ أَوْلىٰ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ،هركه از دنيا برود

[١] .همۀ نسخه بدلها بجز كا+روان است.

[٢] .همۀ نسخه بدلها بجز كا+آن‌كه.

[٣] .آج،لب:براند.

[٤] .اساس+رضى اللّه عنه.

[٥] .اساس:بفلان،به قياس با نسخه آط،و اتّفاق نسخه بدلها،تصحيح شد.

[٦] .آب،آج،لب:مصحف بر،كا:مصحفى داشت.

[٧] .همۀ نسخه بدلها بجز كا+عمر.

[٨] .همۀ نسخه بدلها:نوشتى او.

[٩] .همۀ نسخه بدلها بجز آب و كا:استد و داد.

[١٠] .آط،آب،آج،مش:همّت من،لب:سخت همّت من،كا:همت من همه.

[١١] .اساس:ابى عمره،به قياس با نسخه آط،و اتّفاق نسخه بدلها،تصحيح شد.