روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٤ - ترجمه

به‌درستى و راستى.و«من»،تبعيض راست براى آن‌كه جملۀ قصّۀ موسى در اين سورت نيست،و گفت:به حقّ و صدق مى‌خوانيم تا كسى را شبهتى نباشد در آن‌كه اين قصّه راست است يا دروغ،يا [١]در او تفاوتى و كما بيشى هست [٢].آنگه گفت: لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ،ما اين قصّه براى قومى [٣]مؤمنان مى‌خوانيم،و اگرچه اين قصّه براى مؤمن و كافر است.مؤمنان را به ذكر تخصيص كرد براى آن‌كه منتفع ايشانند به آن.

آنگه در قصّۀ فرعون گرفت و گفت: إِنَّ فِرْعَوْنَ عَلاٰ فِي الْأَرْضِ ،فرعون در زمين-گفتند:مراد زمين مصر است-علوّ و تكبّر و ترفّع كرد،و اهل آن زمين را به چند فرقت [٤]كرد هر فرقتى [٥]را به خدمتى مشغول بكرد [٦]. يَسْتَضْعِفُ طٰائِفَةً مِنْهُمْ ،گروهى را از ايشان ضعيف گرفت،و آن بنى اسرايل بودند. يُذَبِّحُ أَبْنٰاءَهُمْ ،پسران ايشان را مى‌كشت به تهمت موسى،و زنان و دختران ايشان را رها مى‌كرد،آنگه بر جمله گفت:او از جمله مفسدان بود.

آنگه گفت: وَ نُرِيدُ ،و ما مى‌خواهيم،يعنى خواستيم كه منّت نهيم بر آنان كه ايشان را مستضعف كردند و ضعيف داشتند[١٧٤-ر]در زمين مصر از بنى اسرايل. وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّةً ،و ايشان را امامانى كنيم كه مردم به ايشان اقتدا كنند در خيرات،اين قول عبد اللّه عبّاس است.

قتاده گفت:يعنى ايشان را به [٧]پادشاه و والى كنيم،بيانه قوله: وَ جَعَلَكُمْ مُلُوكاً [٨].

مجاهد گفت:ايشان را داعيان خير كنيم. وَ نَجْعَلَهُمُ الْوٰارِثِينَ ،و ايشان را به وارث مال فرعون و قوم او كنيم پس [٩]آن‌كه ايشان را هلاك كرده باشيم.

و اصحاب ما روايت كردند كه:آيت در شأن مهدى آمد-عليه السّلام-كه خداى او را و اصحاب او را از پس آن‌كه ضعيف و مستضعف بوده باشند [١٠]منّت نهد