نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٥٤٧ - فصل دوازدهم ازدواج

خداوند مى‌فرمايد: «اگر برايشان مهرى معين كرده‌ايد و پيش از نزديكى طلاقشان مى‌گوييد، نصف آنچه مقرر كرده‌ايد، بپردازيد.»[١] اين آيه عام است. اكنون اگر كسى مهر همسر خود را پنج درهم معين كرده باشد، لازمه سخن ابو حنيفه اين است كه او تمام مهر را بپردازد نه نيمى از آن را[٢].

پيامبر فرمود: «علايق را بجا آوريد» پرسيدند، علايق چيست؟ پاسخ گفت:

چيزى كه طرفين در آن رضايت و توافق كرده باشند.»[٣] ممكن است اين رضايت به يك درهم نيز حاصل شود.

سخن ديگر از پيامبر: «هر كس به دو درهم، حلال بودن زنى را طلب كند، همان كافى است.»[٤] و «بر مرد باكى نيست كه مهر زن را كم يا بسيار قرار دهد.»[٥] رسول خدا از مردى انگشتر آهنين خواست و مرد توان فراهم آوردن آن را نداشت پس زن را با مهر آموزش قرآن به عقد او در آورد.

١١- اگر پيش از تعيين مهر يا آميزش، زنى را طلاق دهد واجب است، به او چيزى بپردازد.

مالك اين عمل را واجب نمى‌داند[٦] ولى خداوند فرموده است: «اگر زنانى را كه با آنها نزديكى نكرده‌ايد و مهرى بر ايشان مقرر نداشته‌ايد طلاق گوييد، گناهى نكرده‌ايد. ولى آنها ار به چيزى در خور بهره‌مند سازيد: توانگر به قدر توانش و درويش به قدر توانش اين كارى است شايسته نيكوكاران»[٧] در اين آيه خداوند به‌

[١]. بقره: ٢٣٧.

[٢]. الهدايه، ج ١، ص ١٤٨.

[٣]. النهايه ابن اثير، ج ٣، ص ٢٨٦.

[٤]. الدر المنثور، ج ٢، ص ١٢٠.

[٥]. مصابيح السنه، ج ٢، ص ٢٣، مسند احمد، ج ٥، ص ٣٣٦ و مسند شافعى، ص ٤٢٥.

[٦]. الهدايه، ج ١، ص ١٤٨ و بداية المجتهد، ج ٢، ص ٨٠.

[٧]. بقره: ٢٣٦.