نهج الحقّ و کشف الصدق ت کهنسال - علامه حلی - الصفحة ٤٣١ - فصل اول طهارت

٥- به فتواى اماميه در همه طهارتهايى كه از حدث‌[١] انجام مى‌شود، نيت واجب است.

ابو حنيفه آن را در طهارت به آب واجب نمى‌داند و اوزاعى آن را مطلقا واجب نمى‌داند[٢]. اين دو فقيه سر از قرآن پيچيده‌اند زيرا خداوند مى‌فرمايد: «چون به نماز برخاستيد، صورت و دستهايتان را تا آرنج بشوييد و سر و پاهايتان را تا قوزك مسح كنيد.»[٣] يعنى براى نماز شستشو كنيد. و نيز: «و آنان را جز اين فرمان نداده‌اند كه خدا را بپرستند در حالى كه در دين او اخلاص مى‌ورزند.»[٤] نيز با سنّت متواتر مخالفت ورزيده‌اند كه پيامبر فرمود: «همانا اعمال به نيات است و براى هر مرد، نيتى است كه در خاطر گرفته است.»[٥] لازمه رأى آنان اين است كه اگر جنب خفته و بيهوش و غافل يا كسى كه حدثى از او سر زده را در آب افكنند، پاك گردند و با چنين طهارتى به نماز ايستند و اين سخنى است كه عقل آن را نمى‌پذيرد.

٦- اماميه بر آن رفته‌اند كه يك بار شستن دستها، پس از بيدارى و پيش از فرو بردن آنها در ظرف، مستحب است. داود آن را مطلقا واجب دانسته و احمد بن حنبل پس از خواب شب به وجوب فتوى داده ولى در خواب روز آن را واجب ندانسته است‌[٦] هر دو تن با گفتار خداوند مخالفت كرده‌اند: «چون به نماز برخاستيد، صورت و دستهايتان را بشوييد.» مفسران گفته‌اند: هر گاه از خواب برخاستيد؛[٧] اگر شستن‌

[١]. مراد وضو، غسل و تيمم است.( م).

[٢]. احكام القرآن، ج ٢، ص ٣٣٤ و بدايه المجتهد، ج ١، ص ٦.

[٣]. مائده: ٦.

[٤]. بينه: ٥.

[٥]. التاج الجامع للاصول، ج ١، ص ٥٠، احكام القرآن، ج ٢، ص ٣٣٧ و بدايه المجتهد، ج ١، ص ٦.

[٦]. بدايه المجتهد، ج ١، ص ٧.

[٧]. خازن و نسفى اين مطلب را در تفسيرهاى خود بيان كرده‌اند( ج ١، ص ٤٦٩) و آلوسى نيز در تفسير خود، ج ٦، ص ٦٢ آن را آورده است.