احاديث و قصص مثنوى - فروزانفر، بديع الزمان - الصفحة ٩٩ - دو فرشته هر سحر پندت دهند
[كينه جو مىنوشد از مقتول خون]
١٦٦-
|
«اى بخورده خون من هفتاد سال |
اى ز تو رويم سيه، پيش كمال |
|
خوردن خون عملى بوده است كه جنگاوران از روى خشم و كينه جويى مىكردهاند.
استاد فردوسى پس از كشته شدن پيران ويسه به زخم زوبين گودرز گشواد، پهلوان ايرانى، مىگويد:
|
چنين گفت گودرز كاى نره شير |
سر پهلوانان و گرد دلير |
|
|
جهان چون من و چو تو بسيار ديد |
نخواهد همىبا كسى آرميد |
|
|
فرو برد چنگال و خون بر گرفت |
بخورد و بيالود روى اى شگفت |
|
[ص ٨٨٧ شرح مثنوى]
[كس نداند قيمت يك لحظه عمر]
١٦٧-
|
«داد حق عمرى كه هر روزى از آن |
كس نداند قيمت آن در جهان |
|
در باره ارزش عمر مولانا مىگويد: «تو مپندار كه همه، اسراف آن باشد كه چند درمى به گزاف خرج كنى يا چند خروار گندم بىحساب خرج كنى يا ميراثى به گزاف مال بسيار به عشرت خرج كنى. اسراف بزرگ آن است كه عمر عزيز [بىهوده صرف كنى.] كه يك ساعت عمر به صد هزار دينار نيابند كه الْيَوَاقيتُ تُشْتَرَى بالْمَوَاقيت وَ الْمَوَاقيتُ لَا تُشْتَرىَ بالْيَوَاقيت چون وقت عمر مهلت دهد ياقوتها و گوهرها به دست توان آوردن اما به صد هزار يواقيت و جواهر مواقيت عمر، نتوان خريدن.» مجالس سبعه، ص ٢٠ [ص ٨٩١ شرح مثنوى]
[دو فرشته هر سحر پندت دهند]
١٦٨-
|
«گفت اى پيغمبر كه دايم بهر پند |
دو فرشته خوش منادى مىكنند |
|
|
كاى خدايا منفقان را سير دار |
هر درمشان را عوض ده، صد هزار |
|
|
اى خدايا ممسكان را در جهان |
تو مده الّا زيان اندر زيان |
|
مقصود حديث ذيل است: [١]
مَا منْ يَوْم يُصْبحُ الْعبَادُ فيه الَّا مَلَكَان يَنْزلَان فَيَقُولُ احَدُهُمَا اللَّهُمَّ اعْط مُنْفقاً خَلَفاً وَ يَقُولُ الاخرُ اللَّهُمَّ اعْط مُمْسكاً قَلَفاً[١].
بخارى، ج ١، ص ١٦٤، مسلم، ج ٣، ص ٨٣- ٨٥؛ مسند
______________________________ [١]
عَنْ جَابر بْن يَزيدَ عَنْ أَبي جَعْفَرٍ ٨ قَالَ سَمعْتُهُ يَقُولُ إنَّ مُنَادياً يُنَادي عَنْ يَمينه أَيْ عَنْ يَمين الْعَرْش وَ مُنَادياً يُنَادي عَنْ شمَاله فَيَقُولُ أَحَدُهُمَا اللَّهُمَّ أَعْط مُنْفقاً خَلَفاً وَ يَقُولُ الْآخَرُ اللَّهُمَّ أَعْط مُمْسكاً تَلَفاً.
(جابر مىگويد: از امام باقر ٧ شنيدم كه مىفرمود: دو منادى از سمت راست و چپ عرش ندا مىزنند يكى به نفع كسى كه بخشنده است مىگويد: خدايا، عوضش ده و ديگرى به ضرر كسى كه خسيس است مىگويد: خدايا، زيانش رسان).
مستدركالوسائل ج ١٥ ص ٢٦١ باب ١٧- باب استحباب الإنفاق و كراهة الإمساك ح ١٨١٨٧-.
[١] - بندگان خدا هيچ شبى را به صبح نمىرسانند مگر اين كه با نازل شدن دو فرشته همراه است. اولى به نفع كسى كه بخشنده است مىگويد خدايا، عوضش ده و دومى به ضرر كسى كه خسيس است مىگويد خدايا، زيانش رسان.