و اين خبر در مجموعه امثال از شخصى به نام محمد بن محمود كه از علما و ادباى عصر خويش بوده و به زبان تازى شعر نيكو مى‌سروده است جزء احاديث نبوى مذكور است.

و نسخه خطى اين كتاب كه در روز شنبه ٢٧ رجب سال ٥٧٥ نوشته شده متعلق است به دانشمند محترم آقاى جلال همايى استاد فاضل دانشگاه تهران.

[ص ٤٣ احاديث مثنوى‌]

[در دل مؤمن شود حكمت مقيم‌]

٢٦٣-

«پس كلام پاك در دلهاى كور		مى‌نپايد مى‌رود تا اصل نور

مناسب است با سخن مولاى متقيان على- ٧ [٤]

خُذ الْحكْمَةَ أَنَّى كَانَتْ فَإنَّ الْحكْمَةَ تَكُونُ في صَدْر الْمُنَافق فَتَلَجْلَجُ في صَدْره حَتَّى تَخْرُجَ فَتَسْكُنَ إلَى صَوَاحبهَا في صَدْر الْمُؤْمن الَّذينَ يَصْلُحُونَ إذَا فَسَدَ النَّاسُ‌[٣].

ربيع الابرار، باب العلم و الحكمة، شرح‌

______________________________ [١] مقتبس است از مضمون حديث ذيل:

انَّ اللَّهَ تَعَالَى خَلَقَ خَلْقَهُ فى ظُلْمَةٍ فَالْقىَ عَليْهمْ منْ نُوره فَمَنْ اصَابَهُ منْ ذلكَ النُّوْر اهْتَدَى وَ مَنْ اخْطَأَهُ ضَلَّ (١).

جامع صغير، ج ١، ص ٩٦ و فتوحات مكيَّة، ج ٢، ص ٨١ [ص ٦ احاديث مثنوى‌] (١) خداى متعال، خلق را در حالى كه همه جا ظلمت بود آفريد. سپس نورش را بر آنان تابانيد. از آن نور به هر كس رسيد هدايت شد و به هر كس نرسيد به گم راهى افتاد.

[٢]

قَامَ رَسُولُ اللَّه ص خَطيباً فَقَالَ: أَيُّهَا النَّاسُ إيَّاكُمْ وَ خَضْرَاءَ الدِّمَن. قيلَ: يَا رَسُولَ اللَّه، وَ مَا خَضْرَاءُ الدِّمَن؟ قَالَ: الْمَرْأَةُ الْحَسْنَاءُ في مَنْبت السَّوْء.

كافى ج ٥ ص ٣٣٢ ح ٤.

رسول خدا ٦ براى سخنرانى ايستاد و فرمود: اى مردم، بپرهيزيد از خَضْرَاءَ الدِّمَن، پرسيدند: خَضْرَاءَ الدِّمَن چيست؟! فرمود: زن زيباروى از خانواده‌اى بد.

[٣] و شبيه بدان روايت ذيل است از مجموعه ورام ج ٢ ص ١٧:

قَالَ أَميرُالْمُؤْمنين ٧: نعْمَةُ الْجَاهل كَرَوْضَةٍ عَلَى مَزْبَلَةٍ

[٤] در نهج‌البلاغة ص ٤٨١ ٧٩-

وَ قَالَ ٧: خُذ الْحكْمَةَ أَنَّى كَانَتْ فَإنَّ الْحكْمَةَ تَكُونُ في صَدْر الْمُنَافق فَتَلَجْلَجُ في صَدْره حَتَّى تَخْرُجَ فَتَسْكُنَ إلَى صَوَاحبهَا في صَدْر الْمُؤْمن الَّذينَ يَصْلُحُونَ إذَا فَسَدَ النَّاسُ.

[١] - از گُل روييده در مزبله پرهيز كنيد.

[٢] - نعمتى كه از سوى جاهل عطا شود همچون گل روييده در مزبله است.

( ارزش و اصالت ندارد.)

[٣] - حكمت را از هر جا كه بود به دست آور( حتّى از منافق)، زيرا حكمت در سينه منافق بى‌قرار است و سرانجام او را رها كرده و در سينه مؤمن، كه جايگاه واقعى اوست، مستقر مستقر مى‌شود.